روز اول مهر، کلاسی پر از چهره‌های تازه و سکوتی که هیچ‌کس نمی‌داند چطور بشکندش. یا آن زنگ آخر پنجشنبه که درس تمام شده و ده دقیقه هنوز مانده است. در هر دو حالت، چند تا از سوالات چالشی برای دانش آموزان می‌توانند کلاس را زنده کنند. این فهرست را برای معلم‌ها، مربی‌های پرورشی و خود نوجوان‌ها جمع کرده‌ایم؛ سؤال‌هایی تمیز، بامزه و فکری که کسی را خجالت‌زده نمی‌کنند و همه را به حرف می‌آورند.
چطور در کلاس بازی کنیم؟
بازی در کلاس با بازی در مهمانی فرق دارد؛ جمع بزرگ‌تر است و وقت محدودتر. این چند نکته کمک می‌کند همه سهم داشته باشند:
- کلاس را به گروه‌های چهار یا پنج نفره تقسیم کنید و به هر گروه چند سؤال بدهید.
- برای هر جواب یک دقیقه وقت بگذارید تا بازی به همه برسد.
- جواب دادن اختیاری است؛ هر کس می‌تواند بگوید «بعداً» و نوبت را رد کند.
- اگر کلاس صمیمی‌تر شد، یک دانش‌آموز داوطلب را به سبک صندلی داغ جلوی کلاس بنشانید تا بقیه از او سؤال بپرسند.
سوالات چالشی برای دانش آموزان در روزهای اول مدرسه
این سؤال‌ها یخ کلاس را آب می‌کنند و کمک می‌کنند اسم‌ها زودتر در ذهن بماند.
- اسمت چه معنایی دارد؟ اگر نمی‌دانی، دوست داشتی چه معنایی داشته باشد؟
- اگر بخواهی خودت را با یک ایموجی معرفی کنی، کدام را انتخاب می‌کنی؟
- بهترین کاری که تابستان امسال کردی چه بود؟
- یک چیز جالب درباره‌ی خودت بگو که کسی در کلاس نمی‌داند.
- کدام ورزش را دوست داری یا دلت می‌خواهد امتحانش کنی؟
- اگر کلاس ما یک حیوان بود، به نظرت چه حیوانی بود؟
- غذای مورد علاقه‌ات در بوفه‌ی مدرسه چیست؟
- کدام بازی رومیزی یا کامپیوتری را بیشتر از همه دوست داری؟
- کدام فصل سال را دوست داری و چرا؟
- هدف کوچکت برای امسال چیست؟
- بیشتر صبح‌ها با چه حالی به مدرسه می‌آیی: خواب‌آلود، پرانرژی یا گرسنه؟
- کدام مهارتت را دوست داری به هم‌کلاسی‌هایت یاد بدهی؟
- کدام کتاب یا داستان را به بقیه پیشنهاد می‌کنی؟
- روز اول مدرسه را با سه کلمه توصیف کن.
- اگر یک شخصیت داستانی هم‌کلاسی‌ات می‌شد، دوست داشتی چه کسی باشد؟
- کدام اپلیکیشن یا سایت آموزشی تا حالا به دردت خورده؟
- دوست داری اردوی امسال به کدام شهر برویم؟
سؤال‌های بامزه برای خنداندن کلاس
زنگ‌های خسته‌کننده را با این سؤال‌ها نجات دهید. خنده‌ای که همه با هم می‌کنند، بهترین چسب یک کلاس است.
- اگر کوله‌پشتی‌ات زبان داشت، درباره‌ی محتویاتش چه افشاگری می‌کرد؟
- خنده‌دارترین بهانه‌ای که برای انجام ندادن تکلیف شنیده‌ای چه بوده؟
- اگر زنگ تفریح یک ساعت بود، با آن چه کار می‌کردی؟
- اگر درس‌ها آدم بودند، کدامشان بامزه‌ترین شخصیت را داشت؟
- اگر یک درس تازه و بامزه برای مدرسه اختراع کنی، اسمش چه بود؟
- کدام جمله‌ی معلم‌ها را همه‌ی دانش‌آموزان دنیا از حفظند؟
- اگر یک روز همه‌ی کلاس نقش‌هایشان را عوض کنند، تو نقش چه کسی را بازی می‌کنی؟
- کدام صدای مدرسه را بیشتر از همه دوست داری: زنگ تفریح، زنگ آخر یا صدای ماژیک روی تخته؟
- اگر کلاس ما یک سریال تلویزیونی بود، چه اسمی داشت؟
- اگر می‌توانستی زنگ مدرسه را با یک آهنگ عوض کنی، چه آهنگی می‌گذاشتی؟
- اگر یک ابرقدرت فقط به درد مدرسه بخورد، چه باشد؟
- اگر خوراکی خوردن سر کلاس آزاد بود، همیشه چه چیزی همراهت داشتی؟
- اگر تکلیف‌ها خودشان حل می‌شدند، وقتت را چطور می‌گذراندی؟
- کدام شخصیت کارتونی بهترین معلم ورزش می‌شد؟
- اگر برای کلاسمان یک نشان طراحی کنی، چه چیزی رویش می‌کشی؟
- خنده‌دارترین اتفاقی که در اردوی مدرسه دیدی چه بود؟
- اگر می‌توانستی یک روز مدرسه را دوباره زندگی کنی، کدام روز بود؟
سؤال‌های فکری؛ تو بودی چه می‌کردی؟
این سؤال‌ها ذهن را به کار می‌اندازند و برای زنگ‌های انشا، مطالعات اجتماعی یا جلسه‌های مشاوره هم مناسب‌اند. برای سؤال‌های دوگزینه‌ای و سریع‌تر، سوالات این یا آن را هم ببینید.
- اگر جای معلم بودی، چطور یک درس سخت را جذاب می‌کردی؟
- اگر یک هفته اینترنت قطع شود، کلاس ما چطور با هم در ارتباط می‌ماند؟
- اگر بتوانی یک مشکل محیط زیستی شهرت را حل کنی، کدام را انتخاب می‌کنی؟
- اگر وسیله‌ای اختراع کنی که زندگی دانش‌آموزان را راحت‌تر کند، چه می‌سازی؟
- اگر ببینی هم‌کلاسی‌ای تنها نشسته، چه کار می‌کنی؟
- اگر قرار بود یک روز کامل در مدرسه حرف نزنی، چطور با بقیه ارتباط برقرار می‌کردی؟
- اگر به گذشته بروی و با یک دانشمند حرف بزنی، از او چه می‌پرسی؟
- اگر کلاس ما بودجه‌ی کوچکی برای یک کار خیر داشت، خرج چه می‌کردیم؟
- اگر بتوانی یک قانون مدرسه را تغییر دهی، کدام است و چرا؟
- اگر قرار بود فقط یک درس را تا آخر عمر بخوانی، کدام را انتخاب می‌کردی؟
- اگر برای یک روز به دنیای یک کتاب بروی، کدام کتاب را انتخاب می‌کنی؟
- به نظرت مدرسه‌ها بیست سال دیگر چه شکلی می‌شوند؟
- اگر بتوانی یک چیز را به همه‌ی بچه‌های دنیا یاد بدهی، چه بود؟
- اگر با یک هم‌کلاسی بحثت شود، چطور آشتی می‌کنی؟
- اگر فقط درباره‌ی یک موضوع اجازه‌ی نوشتن کتاب داشتی، درباره‌ی چه می‌نوشتی؟
- اگر بتوانی یک روز با یک حیوان جایت را عوض کنی، کدام را انتخاب می‌کنی و چرا؟
- اگر قرار باشد یک ورزش تازه اختراع کنی، قانون‌هایش چیست؟
- اگر برای خودت در سال آخر مدرسه نامه بنویسی، چه می‌نویسی؟
سؤال‌هایی درباره‌ی درس، مدرسه و آینده
این سؤال‌ها به معلم کمک می‌کنند دانش‌آموزانش را بهتر بشناسد و به نوجوان‌ها فرصت می‌دهند درباره‌ی خودشان فکر کنند.
- کدام درس را از همه بیشتر دوست داری و چرا؟
- سخت‌ترین درس برایت کدام است و چه چیزی کمکت می‌کند؟
- بهترین روش درس خواندنت چیست: تنها، گروهی یا با موسیقی؟
- دوست داری در آینده چه شغلی داشته باشی؟
- کدام معلم تا حالا بیشترین انگیزه را به تو داده؟
- اگر می‌توانستی یک رشته‌ی دانشگاهی را فقط یک ترم امتحان کنی، کدام بود؟
- از کدام نمره‌ات بیشتر از همه به خودت افتخار کردی؟
- کدام مهارت زندگی را دوست داری مدرسه بیشتر یاد بدهد؟
- برای امتحان شب قبل درس می‌خوانی یا از چند روز قبل؟
- کدام کلاس فوق‌برنامه را دوست داری مدرسه برگزار کند؟
- کدام زبان خارجی را دوست داری یاد بگیری؟
- وقتی در درسی گیر می‌کنی، اول از چه کسی کمک می‌گیری؟
- اگر بخواهی در مدرسه یک انجمن راه بیندازی، موضوعش چیست؟
- کدام موفقیت کوچک امسال را دوست داری جشن بگیری؟
- بهترین توصیه‌ات به دانش‌آموزان پایه‌های پایین‌تر چیست؟
- ده سال دیگر دوست داری هم‌کلاسی‌هایت تو را با چه ویژگی‌ای به یاد بیاورند؟
چالش‌های کوتاه و گروهی کلاسی
وقتی کلاس به کمی جنب‌وجوش نیاز دارد، این چالش‌ها را امتحان کنید. همه‌شان سر جای خود یا با کمترین جابه‌جایی انجام می‌شوند.
- در یک دقیقه پنج کلمه‌ی هم‌قافیه با «کتاب» پیدا کن.
- بدون حرف زدن، یک شغل را با پانتومیم نشان بده تا کلاس حدس بزند.
- در سی ثانیه یک جمله‌ی انگیزشی برای کل کلاس بساز و بلند بگو.
- اسم هم‌کلاسی‌های ردیف جلو را از حفظ بگو.
- در یک دقیقه کشورهای همسایه‌ی ایران را نام ببر.
- یک تعریف واقعی و مهربان از نفر کناری‌ات بکن.
- با گروهت در دو دقیقه یک داستان کوتاه با سه کلمه‌ی «باران، دوچرخه، کلید» بسازید.
- سه چیزی را که امروز یاد گرفتی، در سی ثانیه برای بقیه توضیح بده.
- یک معمای ساده طرح کن و ببین چه کسی زودتر جوابش را پیدا می‌کند.
- با دست‌هایت شکل یک حرف الفبا را بساز تا بقیه حدس بزنند.
- یک آگهی سی‌ثانیه‌ای برای جامدادی‌ات اجرا کن.
- در یک دقیقه ده حیوان را که در ایران زندگی می‌کنند نام ببر.
- مثل گزارشگر ورزشی، زنگ تفریح دیروز را گزارش کن.
- جمله‌ای بگو که همه‌ی کلماتش با یک حرف شروع شوند.
- جدول ضرب هفت را از آخر به اول بگو.
- با گروهت یک شعار کوتاه برای کلاس بسازید.
- زنجیره‌ی کلمات بسازید؛ هر نفر با حرف آخر کلمه‌ی قبلی، کلمه‌ی تازه‌ای بگوید.
- یک دقیقه بدون مکث درباره‌ی موضوعی که معلم انتخاب می‌کند حرف بزن.
اگر کلاس شما بزرگ‌تر است و دانش‌آموزان با هم راحت‌اند، بازی من تا حالا هم با جمله‌های مدرسه‌ای مثل «من تا حالا تکلیفم را در اتوبوس ننوشته‌ام» حسابی جواب می‌دهد.
سؤال‌هایی که زیاد می‌پرسید
بهترین سوالات یخ‌شکن برای کلاس اول مهر کدام‌اند؟
سؤال‌هایی که درباره‌ی علاقه‌ها، تابستان و چیزهای ساده‌ی زندگی‌اند؛ مثل غذای مورد علاقه یا یک چیز جالب درباره‌ی خود. از سؤال‌های شخصی و خانوادگی در روزهای اول دوری کنید.
سوالات چالشی برای دانش آموزان دبیرستانی با دبستانی فرق دارد؟
بله. نوجوان‌ها از سؤال‌های فکری، آینده‌محور و کمی طنز بیشتر لذت می‌برند، اما برای بچه‌های دبستانی سؤال‌های کوتاه، تخیلی و چالش‌های حرکتی بهتر جواب می‌دهد.
چطور مطمئن شویم بازی کسی را اذیت نمی‌کند؟
جواب دادن را اختیاری کنید، سؤال‌های مقایسه‌ای میان دانش‌آموزان نپرسید و به هیچ‌کس اجازه ندهید جواب دیگری را مسخره کند. قانون طلایی این است که همه با هم بخندند، نه به یکدیگر.
دنبال سؤال‌ها و بازی‌های بیشتری هستید؟ همه فهرست‌ها را در صفحه جامع سوالات چالشی و بازی‌های گروهی ببینید.
