تا اولین سرماخوردگی پاییزی سر می‌رسد، توی خیلی از خانه‌ها یک کیسه لیمو شیرین روی میز پیدا می‌شود. لیمو ترش هم که جای خودش را در آشپزخانه دارد؛ از سالاد شیرازی تا شربت تابستانی. اسمشان شبیه هم است و ظاهرشان هم کمی، اما فرق لیمو ترش و لیمو شیرین از طعم شروع می‌شود و به کاربرد و حتی نحوه خوردنشان می‌رسد. اینجا این تفاوت‌ها را بدون پیچیدگی توضیح داده‌ایم.
لیمو شیرین؛ مرکباتی با ترشی بسیار کم
لیمو شیرین با نام علمی Citrus limetta شناخته می‌شود و در زبان انگلیسی به آن Sweet lemon یا Sweet lime می‌گویند. این میوه دورگه‌ای از بالنگ و نارنج است. مهم‌ترین ویژگی‌اش این است که اسیدیته خیلی کمی دارد؛ طعمش ملایم و کمی شیرین است و همان عطر لیمو را دارد، ولی ترشی نه.
لیمو شیرین در ایران یک درمان خانگی محبوب برای سرماخوردگی و آنفولانزاست و در فصل سرما تقریباً در هر میوه‌فروشی پیدا می‌شود.
لیمو ترش؛ کدام لیمو؟
وقتی در ایران می‌گوییم «لیمو ترش»، معمولاً منظورمان دو میوه است:
- لیمو ترش کوچک جنوبی (لیمو کاغذی) که گرد و کوچک است (حدود ۳ تا ۶ سانتی‌متر)، پوست نازکی دارد و بسیار ترش و معطر است. این همان لیمویی است که آب‌لیموی خانگی از آن گرفته می‌شود و نوع خشک‌شده‌اش را با نام لیمو عمانی در خورش‌ها می‌ریزیم.
- لیمو سنگی (Lemon) که درشت‌تر و بیضی‌شکل است و پوست ضخیم‌تری دارد. آب این لیمو حدود ۵ تا ۶ درصد اسید سیتریک دارد و هر ۱۰۰ گرم آن حدود ۵۳ میلی‌گرم ویتامین C دارد.
وجه مشترک هر دو، ترشی زیاد است؛ و این دقیقاً همان چیزی است که لیمو شیرین ندارد.
لیمو ترش و لیمو شیرین در یک نگاه
| ویژگی | لیمو ترش | لیمو شیرین |
|---|---|---|
| طعم | بسیار ترش و تند | ملایم، کمی شیرین و بی‌ترشی |
| اسیدیته | زیاد | بسیار کم |
| خوردن خام | معمولاً نه؛ بیشتر آب آن مصرف می‌شود | بله، مثل پرتقال پوست کنده و خورده می‌شود |
| کاربرد اصلی | آشپزی، سالاد، شربت، لیمو عمانی | میوه خوری و آب‌گیری در فصل سرما |
| ماندگاری آب | آبلیمو را می‌شود نگه داشت | آبش زود تلخ می‌شود؛ باید فوری خورد |
چرا آب لیمو شیرین تلخ می‌شود؟
احتمالاً تجربه کرده‌اید: آب لیمو شیرین را می‌گیرید، چند دقیقه بعد سراغش می‌روید و می‌بینید تلخ شده است. دلیلش ماده‌ای به نام لیمونین است که پس از آب‌گیری و تماس با هوا، طعم را به سمت تلخی می‌برد. راه حل ساده است: آب لیمو شیرین را درست قبل از خوردن بگیرید و نگهش ندارید. اگر می‌خواهید برش‌های لیمو شیرین را فریز کنید، بهتر است آن‌ها را در شربت شیرین و ظرف دربسته نگه دارید تا تلخ نشوند.
کدام برای سرماخوردگی بهتر است؟
لیمو شیرین در فرهنگ ایرانی جایگاه ویژه‌ای در دوران سرماخوردگی دارد؛ آبدار است، معده را اذیت نمی‌کند و خوردنش در حالت بی‌حالی راحت است. لیمو ترش ویتامین C خوبی دارد ولی به خاطر اسید زیاد، معمولاً به صورت چند قطره در چای، سوپ یا شربت مصرف می‌شود. هیچ‌کدام درمان قطعی سرماخوردگی نیستند، اما در کنار استراحت و مایعات کافی می‌توانند به حال بهتر کمک کنند. برای ایده‌های بیشتر، درمان‌های خانگی سرماخوردگی را ببینید.
اگر معده حساس یا ریفلاکس دارید، با لیمو ترش محتاط باشید؛ لیمو شیرین معمولاً گزینه سبک‌تری است.
چند نکته موقع خرید
- لیمو شیرین خوب سنگین، آبدار و پوستش صاف و براق است؛ رنگ زرد مایل به سبز هم طبیعی است.
- لیمو ترش کوچک با پوست نازک و براق معمولاً آب بیشتری دارد.
- لیموها را قبل از آب‌گیری چند ثانیه روی میز بغلتانید تا راحت‌تر آب پس بدهند.
اگر لیمو ترش زیاد دارید، طرز تهیه شربت آبلیمو و خواص لیمو ترش را هم بخوانید. برای آشنایی با دیگر مرکبات زمستانی هم مطلب فرق نارنگی و کینو به کارتان می‌آید.
سؤال‌هایی که زیاد پرسیده می‌شود
لیمو شیرین ویتامین C دارد؟
بله، مثل بیشتر مرکبات ویتامین C دارد؛ فقط اسیدیته‌اش کم است و به همین دلیل ترش نیست.
می‌شود در غذا به جای لیمو ترش، لیمو شیرین ریخت؟
نه چندان. غذا آن ترشی و طراوت مورد نظر را نمی‌گیرد و ممکن است بعد از مدتی کمی تلخ هم بشود.
لیمو عمانی از کدام لیمو است؟
لیمو عمانی از لیمو ترش کوچک تهیه می‌شود که آن را در آب نمک می‌جوشانند و بعد خشک می‌کنند.
