رویداد۲۴| اختلاف حقوقی استقلال خوزستان و پرسپولیس بر سر انتقال تیوی بیفوما، نمونه‌ای از پرونده‌هایی است که به نظر می‌رسد بیش از آنکه به بن‌بست حقوقی رسیده باشند، قربانی محاسبات اشتباه و انتخاب مسیر نادرست و درگیری رسانه‌ای از سوی دو باشگاه شده‌اند.
ماجرا از مطالبه ۳۵۰ هزار دلاری استقلال خوزستان بابت انتقال بیفوما به پرسپولیس آغاز شد؛ مبلغی که براساس توافق صورت‌گرفته میان دو باشگاه قرار بود به‌عنوان حق رضایت‌نامه پرداخت شود، اما با وجود گذشت زمان، هنوز اختلاف بر سر پرداخت آن ادامه دارد.
گفته شده استقلال خوزستان یک‌بار بابت مطالبه این مبلغ به کمیته وضعیت فدراسیون فوتبال مراجعه کرده، اما به دلیل عدم پرداخت هزینه دادرسی، دعوای این باشگاه با قرار رد مواجه شده است. همین موضوع یکی از مبانی استدلال پرسپولیس برای خودداری از پرداخت مبلغ مورد اختلاف شده؛ درحالی‌که ظاهراً مدیران این باشگاه تصور می‌کنند با چنین تصمیمی، تکلیف حقوقی مطالبه استقلال خوزستان مشخص شده است.
از سوی دیگر، با توجه به رای که فیفا در ماجرای شکایت بیفوما از استقلال خوزستان صادر کرده، این باشگاه به این نتیجه رسیده پرسپولیس در انتقال بیفوما، بازیکن را به فسخ غیرمجاز قراردادش ترغیب کرده و به همین دلیل، با طرح موضوع شکایت از پرسپولیس نزد فیفا، تلاش کرده این باشگاه را برای پرداخت ۳۵۰ هزار دلار تحت فشار قرار دهد.
اما مسئله اینجاست که به نظر می‌رسد هر دو باشگاه در محاسبات حقوقی خود دچار اشتباه شده‌اند و به جای انتخاب مسیر درست برای حل اختلاف، روش‌هایی را دنبال می‌کنند که ممکن است در نهایت به زیان خودشان تمام شود.
اشتباه استقلال خوزستان؛ تهدید به شکایت به جای پیگیری مطالبه
به نظرم استقلال خوزستان در این پرونده باید ابتدا مسیر مطالبه حقوقی خودش را اصلاح کند. اگر این باشگاه معتقد است براساس توافق‌نامه سه‌جانبه، پرسپولیس متعهد به پرداخت ۳۵۰ هزار دلار شده، چرا به جای پیگیری همین تعهد قراردادی، موضوع را به تهدید به شکایت بابت اغوای بازیکن گره می‌زند؟
نکته مهم این است که قرار رد دعوای قبلی استقلال خوزستان به دلیل عدم پرداخت هزینه دادرسی، به معنای رسیدگی ماهوی و صدور حکم درباره بی‌حقی این باشگاه نیست. حتی مدیر حقوقی وقت استقلال خوزستان نیز در همان زمان تأیید کرده بود که علت رد دعوا، پرداخت نشدن هزینه دادرسی بوده است؛ بنابراین چنین تصمیمی اعتبار امر مختومه ایجاد نمی‌کند و مانع طرح مجدد دعوا نیست. استقلال خوزستان می‌تواند مجدداً دادخواست مطالبه ۳۵۰ هزار دلار را در کمیته وضعیت مطرح کند، این بار هزینه دادرسی را بپردازد تا پرونده وارد رسیدگی ماهوی شود و کمیته تعیین وضعیت فدراسیون فوتبال درباره اصل تعهد پرسپولیس تصمیم بگیرد.
به عبارت دیگر، استقلال خوزستان به جای تهدید پرسپولیس به شکایت در فیفا بابت اغوای بیفوما، بهتر است ابتدا از مسیری که برای مطالبه طلب قراردادی خودش پیش‌بینی شده استفاده کند. به‌خصوص اینکه اختلاف بر سر توافق‌نامه انتقال میان دو باشگاه ایرانی است و مسیر رسیدگی به چنین مطالبه‌ای را نباید با اختلاف قراردادی بازیکن و باشگاه در فیفا یکی دانست.
اشتباه پرسپولیس؛ تصور پیروزی در پرونده‌ای که هنوز رسیدگی نشده است
در طرف مقابل، پرسپولیس هم دچار یک اشتباه محاسباتی شده است. ظاهراً مدیران این باشگاه تصور می‌کنند، چون کمیته وضعیت یک‌بار دعوای استقلال خوزستان را رد کرده، دیگر از نظر حقوقی تکلیفی بابت پرداخت مبلغ رضایت‌نامه ندارند.
درحالی‌که همان‌طور که گفته شد، قرار رد دعوا به دلیل عدم پرداخت هزینه دادرسی، به معنای تأیید موضع پرسپولیس نیست. کمیته وضعیت اساساً وارد بررسی ماهیت اختلاف نشده تا بتوان گفت حق با کدام باشگاه است.
اما موضوع مهم‌تر برای پرسپولیس، ماجرای فسخ قرارداد بیفوماست.
ممکن است پرسپولیس تصور کند حتی اگر استقلال خوزستان در فیفا ادعای اغوای بازیکن را مطرح کند، اثبات مسئولیت باشگاه جدید و اعمال محرومیت علیه پرسپولیس کار ساده‌ای نیست. این بخش از ماجرا تا حدی درست است؛ زیرا مطابق ماده ۱۷ مقررات وضعیت و نقل‌وانتقالات فیفا، صرف انتقال بازیکن پس از فسخ قرارداد، برای اثبات اغوای بازیکن از سوی باشگاه جدید کافی نیست و باید با بررسی اوضاع و احوال پرونده، دخالت باشگاه جدید در نقض قرارداد احراز شود.
اما پرسپولیس نباید یک موضوع مهم‌تر را نادیده بگیرد: مسئولیت خود بازیکن بابت فسخ غیرموجه قرارداد.
براساس بند ۳ ماده ۱۷ مقررات فیفا، اگر بازیکن در دوره حمایت‌شده (Protected Period) قرارداد خود را بدون دلیل موجه فسخ کند، علاوه بر مسئولیت جبران خسارت، با محرومیت چهارماهه از حضور در مسابقات رسمی مواجه خواهد شد. این محرومیت در صورت وجود شرایط تشدیدکننده می‌تواند به شش ماه افزایش پیدا کند؛ بنابراین باید میان دو موضوع تفکیک کرد: حتی اگر نتوان اغوای بازیکن از سوی پرسپولیس را اثبات کرد، این موضوع لزوماً مسئولیت شخص بیفوما را از بین نمی‌برد و ممکن است پرسپولیس نتواند از یک بازیکن تاثیر گذار خود در مسابقات استفاده کند
شایان ذکر است اعمال محرومیت چهارماهه نیز قطعی و خودکار نیست؛ ابتدا باید اعتبار قرارداد دوساله استقلال خوزستان، وقوع فسخ غیرموجه و قرار داشتن آن در دوره حمایت‌شده احراز شود. البته با وجود رای فیفا در پرونده دریافت غرامت از استقلال خوزستان و قبول فسخ غیرموجه بیفوما، احتمال موفقیت استقلال خوزستان در صورت شکایت علیه بیفوما در فیفا بالا است.
راه‌حل چیست؟
به نظر بهترین راهکار در شرایط فعلی، توافق دو باشگاه و پرداخت همان مبلغ ۳۵۰ هزار دلار از سوی پرسپولیس به استقلال خوزستان است.
این توافق می‌تواند بدون نیاز به ادامه اختلافات و طرح دعاوی پرهزینه، به ماجرا پایان دهد. استقلال خوزستان به مبلغی که از ابتدا بابت انتقال بازیکن مطالبه می‌کرد می‌رسد و پرسپولیس نیز می‌تواند با کاهش ریسک حقوقی پرونده، از گرفتار شدن در تبعات احتمالی فسخ غیرموجه قرارداد بیفوما جلوگیری کند.
البته پرداخت این مبلغ به‌تنهایی و بدون توافق درباره آثار حقوقی پرونده، تضمین‌کننده مصونیت بازیکن از محرومیت نیست. توافق باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که تکلیف تمام ادعا‌های دو باشگاه، تعهدات مالی و آثار اختلاف قراردادی روشن شود. ضمن اینکه توافق باشگاه‌ها نیز به‌خودی‌خود جایگزین رسیدگی فیفا درباره مسئولیت احتمالی بازیکن نخواهد بود.
در نهایت، آنچه در این پرونده بیش از هر چیز به چشم می‌آید، ضرورت یک تصمیم درست حقوقی بدون جنجال رسانه‌ای. وظیفه اصلی حقوقی یک باشگاه صرفاً تهدید به شکایت، ارسال اظهارنامه یا طرح دعوا نیست؛ بلکه باید پیش از هر اقدامی، تمام تبعات حقوقی و ورزشی آن را بررسی کند و راهکاری ارائه دهد که منافع باشگاه را با کمترین هزینه و ریسک تأمین کند.
ارائه راه درست، مهم‌ترین وظیفه واحد حقوقی یک باشگاه فوتبال است؛ نه تبدیل هر اختلافی به یک جنگ حقوقی که در نهایت ممکن است همه طرف‌های آن بازنده باشند.
