به گزارش رکنا، متفورمین (Metformin) یکی از داروهای اصلی برای درمان دیابت نوع ۲ است. این دارو به کاهش قند خون کمک میکند و معمولاً در کنار اصلاح تغذیه و فعالیت بدنی تجویز میشود. متفورمین همچنین در برخی افراد مبتلا به سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) برای بهبود مقاومت به انسولین و تنظیم قند خون استفاده میشود. این دارو با کاهش تولید قند در کبد و افزایش حساسیت سلولهای بدن به انسولین، به کاهش قند خون کمک میکند. متفورمین معمولاً همراه با رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی تجویز میشود و در برخی افراد مبتلا به سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) نیز برای بهبود مقاومت به انسولین مورد استفاده قرار میگیرد. متفورمین معمولاً باعث افت شدید قند خون نمیشود، مگر اینکه همراه برخی داروهای دیگر کاهنده قند خون مصرف شود. عوارض شایع آن بیشتر گوارشی هستند و میتوانند شامل تهوع، اسهال، نفخ، دلدرد و کاهش اشتها باشند. مصرف دارو همراه غذا میتواند ناراحتیهای گوارشی را کمتر کند.
مصرف طولانیمدت متفورمین در بعضی افراد میتواند سطح ویتامین B12 را کاهش دهد؛ به همین دلیل، پزشک ممکن است در مصرف طولانیمدت، بهویژه در افراد دارای عوامل خطر، آزمایش B12 را توصیه کند. همچنین در افراد مبتلا به مشکلات کلیوی، مصرف متفورمین باید با نظر پزشک و بر اساس وضعیت کلیهها انجام شود. متفورمین را نباید خودسرانه شروع، قطع یا مقدار آن را تغییر داد؛ دوز و نوع دارو باید بر اساس قند خون، وضعیت کلیهها، سایر داروها و شرایط فرد تعیین شود. در ادامه این مطلب نحوه کار متفورمین و تداخلات دارویی و عوارض آن را خواهید شناخت.
متفورمین چگونه عمل میکند؟
متفورمین عمدتاً با کاهش تولید گلوکز در کبد و افزایش حساسیت بدن به انسولین، به پایین آمدن قند خون کمک میکند. برخلاف بعضی داروهای دیابت، بهتنهایی معمولاً باعث افت شدید قند خون نمیشود.
عوارض متداول
شایعترین عوارض متفورمین مربوط به دستگاه گوارش است، از جمله:
تهوع
اسهال
دلدرد یا نفخ
کاهش اشتها
احساس طعم فلزی در دهان
مصرف دارو همراه غذا میتواند به کاهش ناراحتیهای گوارشی کمک کند.
⚠️ یک نکته مهم
مصرف طولانیمدت متفورمین میتواند در برخی افراد باعث کاهش سطح ویتامین B12 شود. به همین دلیل، در مصرف طولانیمدت، بهخصوص در افراد دارای عوامل خطر، پزشک ممکن است سطح B12 را بررسی کند.
همچنین افراد مبتلا به مشکلات شدید کلیوی باید پیش از مصرف متفورمین حتماً با پزشک مشورت کنند.
متفورمین را بدون تجویز یا تغییر خودسرانه دوز مصرف نکنید.
داروی متفورمین (Metformin)
نام تجاری: گلوکوفاژ – گِلای وانس
دسته دارویی: ضد دیابت – بیگوآنیدها
اشکال دارویی: قرص و سوسپانسیون
مکانیسم: متفورمین از طریق کاهش ساخت گلوکز در کبد و همچنین افزایش اثر انسولین بر بدن باعث کاهش قند خون می شود.
کاربرد: متفورمین برای کاهش قندخون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ استفاده می شود.
عوارض: علائم گوارشی، کاهش ویتامین B12، اسیدوز و احساس طعم فلز در دهان از عوارض مصرف متفورمین هستند.
تداخلات: متفورمین با سایمتیدین، دیورتیک ها و داروهای ضدانعقاد تداخل دارد.
نحوه مصرف : با دوز ۵۰۰ میلیگرم هر ۱۲ ساعت یک بار تجویز می شود. حداکثر دوز متفورمین ۲ گرم در روز است.
موارد منع مصرف: حساسیت به دارو، نارسایی کبد، قلب و کلیه، کتواسیدوز دیابتی، وجود عفونت فعال
مصرف در بارداری: جزء داروهای گروه B محسوب میشه و مصرفش در بارداری اشکالی ندارد.
داروهای مشابه: انسولین، گلیکلازید، سیتاگلیپتین
