به گزارش گروه روانشناسی رکنا، اما راز اصلی این حادثه فقط زنده ماندن او نبود؛ پرسش بزرگ این بود که چرا بعد از آسیب مغزی، اطرافیانش گفتند او دیگر مثل گذشته رفتار نمی کند؟ انفجاری که مسیر زندگی فینیاس گیج را تغییر داد فینیاس گیج در ۲۵ سالگی مسئول گروهی از کارگران راه آهن بود. در آن زمان برای شکستن سنگ ها از مواد منفجره استفاده می شد. کارگران باروت را درون شکاف سنگ قرار می دادند و با یک میله آهنی آن را فشرده می کردند. در یکی از همین لحظه ها، انفجاری ناگهانی رخ داد. میله آهنی که حدود یک متر طول داشت، با قدرت انفجار وارد صورت گیج شد، از داخل جمجمه او عبور کرد و از قسمت بالای سرش خارج شد. حادثه ای که انتظار می رفت مرگبار باشد، پایان زندگی او نشد. گیج هوشیار ماند، توانست صحبت کند و پس از درمان به زندگی بازگشت.
مردی که زنده ماند اما اطرافیانش تغییر را احساس کردند
پس از بازگشت گیج به زندگی، اطرافیانش متوجه تغییراتی در رفتار او شدند. گزارش پزشک او، جان هارلو، نشان می داد که گیج در کنترل رفتار، صبر و تصمیم گیری اجتماعی مانند گذشته نبود. او که پیش از حادثه فردی مسئول و قابل اعتماد شناخته می شد، پس از آسیب مغزی رفتارهای عجولانه تر و تکانشی بیشتری نشان می داد.
همین تغییرات، دانشمندان را با یک سؤال بزرگ روبرو کرد: آیا بخش مشخصی از مغز می تواند شخصیت انسان را شکل دهد؟
کشفی که راز شخصیت را به مغز نزدیک کرد
پیش از پرونده گیج، بسیاری از دانشمندان تصور روشنی از نقش بخش های مختلف مغز در رفتار نداشتند. این حادثه به یکی از نخستین شواهد مهم تبدیل شد که نشان می داد قسمت های جلویی مغز در کنترل رفتارهای پیچیده انسانی نقش دارند.
امروزه دانشمندان می دانند قشر پیش پیشانی (Prefrontal Cortex) در توانایی هایی مانند: کنترل هیجان، تصمیم گیری، پیش بینی پیامد، رفتارها ، کنترل تکانه ها و رفتار اجتماعی نقش مهمی دارد.
آیا فینیاس گیج واقعا آدم دیگری شد؟
داستان گیج در رسانه ها گاهی ساده سازی شده و گفته می شود او بعد از حادثه کاملا تبدیل به فرد دیگری شد. اما بررسی های علمی جدیدتر نشان می دهد واقعیت پیچیده تر است.
او همچنان توانایی های زیادی داشت، می توانست صحبت کند و زندگی خود را ادامه دهد. تغییرات او بیشتر در زمینه تنظیم رفتار، کنترل هیجان و تعامل اجتماعی گزارش شده بود.
پرونده گیج نشان داد شخصیت انسان یک بخش جدا از بدن نیست؛ بلکه نتیجه همکاری پیچیده مغز، تجربه های زندگی و محیط است.
وقتی یک آسیب مغزی، رفتار انسان را تغییر می دهد
در روانشناسی امروز، آسیب های مغزی می توانند روی بخش هایی از زندگی فرد اثر بگذارند که همیشه در نگاه اول دیده نمی شوند. ممکن است فرد قدرت حرکت یا صحبت کردن خود را حفظ کند، اما در کنترل خشم، تصمیم گیری یا روابط اجتماعی با دشواری روبه رو شود.
داستان فینیاس گیج یک پیام مهم دارد: مغز فقط مرکز فکر کردن نیست؛ مغز یکی از پایه های شکل گیری شخصیت، رفتار و ارتباط انسان با جهان است.
جعبه سیاه مغز انسان
فینیاس گیج از یک حادثه عجیب به یک پرونده تاریخی تبدیل شد؛ پرونده ای که نشان داد پشت رفتارهای روزمره انسان، شبکه پیچیده ای از سلول های عصبی فعالیت می کند. میله آهنی که قرار بود زندگی او را پایان دهد، به یکی از نمادهای کشف رازهای مغز تبدیل شد؛ حادثه ای که بیش از ۱۷۰ سال بعد هنوز دانشمندان را به فکر درباره رابطه میان مغز و شخصیت وا می دارد.
فینیاس گیج؛ مردی که یک انفجار، مرز میان مغز و شخصیت را برای همیشه تغییر داد.
