رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان جاجرم توضیح داد
اجتماعی رکنا، پناهگاه حیاتوحش میاندشت جاجرم با هدف کاهش نرخ تلفات جانوری و بهینهسازی مصرف منابع آبی، میزبان نسل جدیدی از آبشخورهای مهندسیشده با قابلیتهای حفاظتی و تطبیقیافته با شرایط اقلیمی منطقه شده است. احمد صفرزاده، رییس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان جاجرم، با تاکید بر اجرای این طرح استاندارد، بهرهگیری از مواد نانو، نصب حفاظهای مقاوم برای جلوگیری از آسیبهای فیزیکی و جهتگیری هندسی سازهها در برابر بادهای موسمی را از محورهای اصلی این اقدام فنی در جهت پایداری زیستگاههای حیاتوحش برمیشمارد.
به گزارش خبرنگار اجتماعی رکنا، پناهگاه حیات وحش میاندشت جاجرم به عنوان یکی از زیستگاه های حساس و راهبردی کشور، شاهد به کارگیری الگوهای نوین مهندسی زیست محیطی در مدیریت منابع آبی است. احیای ساختار سنتی تلمبه بادی در مجاورت چشمه و آبشخور قاسم علی، نمونه ای از تلفیق تجربه بومی محیط بانان و دانش روز برای پایداری زیستی به شمار میرود.
احمد صفرزاده رییس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان جاجرم اینگونه توضیح داد: نگاه ما به تامین منابع آبی در پناهگاه حیات وحش میاندشت، یک نگاه استراتژیک و متکی بر داده های میدانی است. منطقه قاسم علی یکی از کلیدی ترین نقاط ماست که عملکرد آن تاثیر مستقیمی بر توزیع جمعیت حیات وحش در این پهنه بیابانی دارد. بر اساس بررسی های فنی سالیان اخیر، به این نتیجه رسیدیم که بهره گیری از یک الگوی ثابت برای تمام آبشخورها اشتباه است. تنوع در طراحی آبشخورها بر اساس نیاز زیستگاه و شرایط انتقال آب، محور اصلی برنامه های ما قرار گرفت. در مناطقی که آبرسانی با تانکر انجام میشود، حجم سازه را متناسب با نیاز روزانه حیات وحش بهینه کردیم تا از هدررفت منابع جلوگیری شود.
وی افزود: در طراحی نسل جدید آبشخورها، استانداردهای فنی دقیق و متناسب با طبیعت را اعمال کردیم. استفاده از مواد نانو و متریالی که با توپوگرافی منطقه همخوانی دارد، اولویت ما بود تا علاوه بر کارایی فنی، کمترین دافعه بصری برای جانوران ایجاد شود. یکی از دغدغه های جدی ما در سال های گذشته، تلفات بالای پرندگان و پستانداران کوچک جثه مانند جوجه تیغی بود که به دلیل سقوط در دیواره های نامناسب آبشخورها رخ میداد. با ساخت بخش های مکمل و تعبیه آبشخورهای کم عمق، دسترسی ایمن را برای این گونه ها فراهم کردیم و اکنون نرخ تلفات ناشی از غرق شدگی به صفر رسیده است.
صفرزاده گفت: چالش دیگر ما، تخریب تجهیزات توسط گله های شتر و تخلیه ناخواسته ذخایر آبی بود که با نصب حفاظ های مستحکم روی شناورها این معضل را به طور کامل برطرف کردیم. علاوه بر این، در یک اقدام مهندسی شده برای کاهش هزینه های لایروبی و بهبود کیفیت آب، جهت دیواره های آبشخور را نسبت به بادهای غالب منطقه تنظیم کردیم. با قرار دادن دیواره بلند در ضلع شمال غربی، مانع نفوذ ذرات گرد و غبار به مخازن شدیم. این اقدامات نشان میدهد که با تلفیق تجربه میدانی و دانش فنی، میتوان پایداری منابع آبی را در زیستگاه های حساس افزایش داد.
