به گزارش رکنا به نقل از فارس ، عملیات «نصر» بامداد ۱۸ خرداد ۱۴۰۵ با هدف قرار دادن دو پایگاه راهبردی تلنوف و نواتیم آغاز شد؛ عملیاتی که سپاه پاسداران آن را پاسخی به حمله موشکی رژیم صهیونیستی به چند سایت راداری در خاک ایران اعلام کرد.
روابط عمومی سپاه در اطلاعیه نخست این عملیات اعلام کرد که رزمندگان نیروی هوافضای سپاه با رمز «یا حیدر کرار» و به یاد شهدای جنگ ۱۲ روزه، مراکز مهم دو پایگاه هوایی راهبردی نواتیم و تلنوف را هدف قرار دادهاند. در این اطلاعیه، «سرعت پاسخ به تجاوزات» و «گستردگی بانک اهداف» از ویژگیهای اصلی عملیات عنوان شده است.
هدف قرار گرفتن همزمان این دو پایگاه از منظر نظامی معنادار است. نواتیم محل استقرار جنگندههای نسل پنجم F-35I «آدیر» به شمار میرود و تلنوف یکی از مهمترین مراکز پشتیبانی عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل است؛ پایگاهی که نقش محوری در تعمیر و نگهداری، پشتیبانی لجستیکی، عملیات بالگردی، آموزش و آمادهسازی مأموریتهای دوربرد دارد.
تلنوف همچنین در سالهای اخیر به یکی از کانونهای همکاری عملیاتی آمریکا و اسرائیل تبدیل شده است.
انتشار تصاویر متنباز از استقرار هواپیماهای سوخترسان آمریکایی KC-46A Pegasus در این پایگاه، همزمان با افزایش تنشهای منطقهای، نشاندهنده نقش آن در پشتیبانی از عملیاتهای هوایی و مأموریتهای مشترک دوربرد است.
لوگوی پایگاه تل نوف
از این رو، قرار گرفتن تلنوف در فهرست اهداف عملیات «نصر» تنها هدف قرار دادن یک پایگاه هوایی نبود، بلکه یکی از مهمترین گرههای پشتیبانی و تداوم عملیات هوایی رژیم صهیونیستی را نشانه گرفت.
اما تلنوف چه جایگاهی در ساختار نیروی هوایی اسرائیل دارد و چه قابلیتهایی را در اختیار این رژیم قرار میدهد؟
شناسنامه فنی و موقعیت راهبردی پایگاه هوایی تلنوف
پایگاه هوایی تلنوف (Tel Nof Airbase) که در ساختار نیروی هوایی اسرائیل با عنوان پایگاه هوایی شماره ۸ شناخته میشود، یکی از قدیمیترین و مهمترین پایگاههای این نیرو است.
این پایگاه در جنوب شهر رِخووت و حدود ۲۵ تا ۳۰ کیلومتری جنوب تلآویو قرار دارد و به دلیل موقعیت مرکزی خود، امکان دسترسی سریع به جبهههای مختلف عملیاتی و ارتباط مناسب با شبکه حملونقل، مراکز فرماندهی و زیرساختهای صنعتی اسرائیل را فراهم میکند.
برخلاف پایگاههای نزدیک به مرز که بیشتر برای واکنش فوری طراحی شدهاند، تلنوف به دلیل قرار گرفتن در عمق سرزمینی، نقش مهمی در حفظ تداوم عملیات، پشتیبانی رزمی و افزایش انعطاف عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل دارد. این پایگاه یک تأسیسات چندمنظوره با قابلیت پشتیبانی از عملیات بالگردی، ترابری هوایی، تعمیر و نگهداری هواگردها، عملیات ویژه، آموزش و پشتیبانی لجستیکی است.
زیرساختهای تلنوف شامل باندهای پروازی، مسیرهای تاکسیوی، رمپهای عملیاتی، مناطق آمادهسازی هواگرد و مجموعههای تعمیر و نگهداری است که امکان پشتیبانی همزمان از انواع هواگردها، از بالگردهای تاکتیکی تا هواپیماهای ترابری را فراهم میکند. همچنین؛ وجود آشیانههای مستحکم، فضاهای محافظتشده نگهداری هواگرد، مناطق پراکندهسازی تجهیزات و سامانههای پشتیبانی اضطراری، با هدف افزایش توان بقا در شرایط حملات موشکی و هوایی طراحی شده است.
یکی از مهمترین ویژگیهای تلنوف، برخورداری از ظرفیتهای گسترده تعمیراتی و فنی است. این پایگاه با دارا بودن بخشهای تعمیرات دورهای، پشتیبانی فنی، تأمین قطعات و آمادهسازی مجدد هواگردها، نقش یک مرکز پشتیبان رزمی را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل ایفا میکند؛ چرا که در جنگهای مدرن، سرعت بازگرداندن هواگردها به چرخه عملیات، عاملی تعیینکننده در حفظ توان رزمی است.از منظر راهبردی، تلنوف تنها یک فرودگاه نظامی نیست، بلکه یکی از گرههای مهم شبکه هوایی اسرائیل محسوب میشود؛ پایگاهی که نقش اصلی آن در حفظ آمادگی، پشتیبانی عملیاتی و استمرار توان هوایی این رژیم تعریف شده است.
تلنوف؛ از فرودگاه بریتانیا تا ستون تاریخی نیروی هوایی اسرائیل
تاریخچه پایگاه هوایی تلنوف به دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بازمیگردد. نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا (RAF) در دهه ۱۹۳۰ این پایگاه را با نام «عِقرون» (Aqir) ایجاد کرد؛ فرودگاهی که به دلیل موقعیت مرکزی و نزدیکی به مسیرهای ارتباطی، به یکی از مراکز مهم فعالیتهای هوایی بریتانیا در منطقه تبدیل شد.
امروز تلنوف پس از نزدیک به یک قرن فعالیت، از یک فرودگاه نظامی دوران بریتانیا به یکی از مراکز مهم معماری قدرت هوایی اسرائیل تبدیل شده است. اهمیت این پایگاه نه صرفاً بهعنوان محل استقرار هواگردها، بلکه به دلیل نقشی است که در حفظ تداوم عملیات، پشتیبانی یگانها و افزایش توان رزمی نیروی هوایی این رژیم ایفا میکند.
شبکه پروازی و مناطق عملیاتی
تلنوف دارای مجموعهای از زیرساختهای پروازی شامل باندهای برخاست و فرود، مسیرهای تاکسیوی، رمپهای عملیاتی، مناطق پارک و محوطههای آمادهسازی هواگرد است. این ساختار امکان جابهجایی سریع هواگردها میان محل استقرار و خط پرواز و پشتیبانی از انواع هواگردهای نظامی، از بالگردها تا هواپیماهای ترابری، را فراهم میکند.در شرایط جنگی، سرعت انتقال هواگرد به خط پرواز، بازگشت پس از مأموریت و آمادهسازی مجدد آن، یکی از عوامل تعیینکننده در حفظ نرخ عملیات هوایی است.
سوخت، مهمات و پشتیبانی لجستیکی
تداوم عملیات هوایی نیازمند زنجیره پایدار سوخت و تسلیحات است. به همین دلیل، پایگاههای بزرگ هوایی دارای زیرساختهای ذخیره، انتقال و آمادهسازی هستند.در تلنوف نیز سامانههای پشتیبانی سوخت، انبارهای تسلیحاتی و مراکز آمادهسازی مهمات بخشی از چرخه لجستیکی پایگاه را تشکیل میدهند و نقش مهمی در افزایش سرعت بازگشت هواگردها به مأموریتهای بعدی دارند.
فرماندهی و ارتباطات عملیاتی
تلنوف علاوه بر زیرساختهای فیزیکی، بخشی از شبکه فرماندهی و کنترل نیروی هوایی اسرائیل است. ارتباط میان یگانهای پروازی، مراکز فرماندهی، واحدهای فنی و بخشهای لجستیکی، امکان مدیریت سریعتر مأموریتها و هماهنگی عملیاتهای پیچیده را فراهم میکند.ترکیب این زیرساختها باعث شده تلنوف فراتر از یک محل استقرار هواگرد عمل کند و به یک مرکز حفظ، بازتولید و استمرار توان هوایی در ساختار نیروی هوایی اسرائیل تبدیل شود.
یگانهای مستقر در تلنوف؛ از بالگردهای سنگین تا پشتیبانی عملیات ویژه
اهمیت تلنوف تنها به زیرساختهای آن بازنمیگردد؛ نوع یگانهای فعال در این پایگاه نیز جایگاه آن را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل مشخص میکند. برخلاف پایگاههایی مانند نواتیم که بیشتر با جنگندههای تهاجمی شناخته میشوند، تلنوف مجموعهای از توانمندیهای بالگردی، ترابری، عملیات ویژه و فنی را در خود جای داده است.
بالگردهای سنگین؛ توان انتقال و عملیات ویژه
یکی از مهمترین قابلیتهای مرتبط با تلنوف، یگانهای بالگرد سنگین مجهز به CH-53 «یاسور» است. این بالگردها برای مأموریتهایی مانند انتقال نیروهای ویژه، جابهجایی تجهیزات سنگین، هلیبرن، تخلیه مجروحان و جستوجو و نجات رزمی (CSAR) به کار گرفته میشوند.
توان حمل بار و برد عملیاتی این بالگردها، آنها را به یکی از ابزارهای مهم نیروی هوایی اسرائیل برای مأموریتهای پیچیده و پشتیبانی از عملیاتهای ویژه تبدیل کرده است.
بالگردهای تهاجمی؛ پشتیبانی از میدان نبرد
تلنوف همچنین با یگانهای بالگرد تهاجمی مجهز به AH-64 Apache در ارتباط است. این بالگردها برای پشتیبانی نزدیک از نیروهای زمینی، مقابله با اهداف زرهی، اسکورت بالگردهای ترابری و واکنش سریع در میدان نبرد مورد استفاده قرار میگیرند.
ناوگان ترابری؛ انتقال نیرو و تجهیزات
بخش دیگری از مأموریتهای تلنوف به توان ترابری هوایی مربوط میشود. هواپیماهای ترابری مانند C-130J Super Hercules در مأموریتهایی از جمله انتقال نیرو، جابهجایی تجهیزات، حمل محمولههای نظامی، پشتیبانی عملیات ویژه و ایجاد پل هوایی در شرایط بحران نقش دارند.وجود این توانایی در یک پایگاه مرکزی، امکان جابهجایی سریع نیرو و تجهیزات میان مناطق مختلف را افزایش میدهد.
عملیاتهای لبنان؛ گسترش نقش بالگردی و ترابری
با ورود اسرائیل به عملیاتهای نظامی در لبنان، نقش یگانهای بالگردی، ترابری و عملیات ویژه پررنگتر شد. در این دوره، توان انتقال نیرو، جابهجایی تجهیزات، تخلیه مجروحان و پشتیبانی از یگانهای ویژه به بخش مهمی از مأموریتهای هوایی تبدیل شد.تلنوف به دلیل ارتباط با این حوزهها، در ساختار عملیاتی جدید نیروی هوایی اسرائیل اهمیت بیشتری پیدا کرد.
تلنوف و عملیاتهای مرتبط با ایران
با افزایش تمرکز راهبردی اسرائیل بر ایران، جایگاه پایگاههایی مانند تلنوف در ساختار عملیاتهای دوربرد اهمیت بیشتری پیدا کرده است. مأموریتهایی که به فاصلههای طولانی، زمان پروازی بالا و هماهنگی میان چندین بخش نیاز دارند، تنها به جنگندههای رزمی وابسته نیستند و به شبکهای از پشتیبانی فنی، لجستیکی و عملیاتی نیاز دارند.در این چارچوب، تلنوف بهعنوان یکی از مراکز مهم بالگردی، ترابری، تعمیراتی و پشتیبانی نیروی هوایی اسرائیل، بخشی از زیرساختی محسوب میشود که امکان حفظ آمادگی برای عملیاتهای پیچیده منطقهای را فراهم میکند.
در عملیاتهای اسرائیل علیه اهداف مرتبط با ایران در سالهای اخیر، از جمله حملات هوایی در سوریه و سناریوهای مرتبط با رویارویی مستقیم تهران و تلآویو، نقش پایگاههای پشتیبان مانند تلنوف در آمادهسازی هواگردها، حفظ چرخه عملیاتی و پشتیبانی از یگانهای درگیر اهمیت داشته است.به همین دلیل، اهمیت تلنوف در مواجهه با ایران بیشتر در نقش آن بهعنوان یک گره پشتیبانی و استمرار عملیات تعریف میشود؛ پایگاهی که میتواند در کنار مراکز جنگندهمحور، بخشی از زنجیره لازم برای اجرای مأموریتهای دوربرد را فراهم کند.
عملیاتهای منطقهای و جنگهای جدید
در دهههای اخیر، با افزایش عملیاتهای هوایی اسرائیل در منطقه، بهویژه در سوریه و غزه، نقش پایگاههایی با قابلیت پشتیبانی و حفظ آمادگی عملیاتی برجستهتر شد.در نبردهای جدید، اجرای هر عملیات هوایی نیازمند زنجیرهای از اقدامات شامل آمادهسازی هواگرد، انتقال تجهیزات، پشتیبانی فنی و مدیریت چرخه پرواز است؛ ظرفیتی که تلنوف بخشی از آن را در ساختار نیروی هوایی اسرائیل تأمین میکند.
تلنوف و سناریوهای دوربرد
با افزایش تمرکز اسرائیل بر عملیاتهای دوربرد، اهمیت پایگاههایی که توان حفظ آمادگی و پشتیبانی مستمر دارند، افزایش یافته است. مأموریتهای دوربرد تنها به هواگردهای رزمی وابسته نیستند و به مجموعهای از قابلیتهای پشتیبانی، فرماندهی، تعمیرات و لجستیک نیاز دارند.در این چارچوب، تلنوف بهعنوان یکی از مراکز حفظ توان عملیاتی نیروی هوایی اسرائیل، بخشی از زنجیرهای محسوب میشود که امکان استمرار عملیاتهای هوایی این رژیم را فراهم میکند.
تلنوف و عملیاتهای دوربرد؛ حلقه پشتیبان در معماری قدرت هوایی اسرائیل
در سناریوی درگیری گسترده میان ایران و اسرائیل، موفقیت یک عملیات هوایی تنها به اجرای موج نخست حملات وابسته نیست، بلکه توان حفظ عملیات در روزها و هفتههای بعد اهمیت تعیینکننده دارد. مأموریتهای دوربرد به مجموعهای از قابلیتها شامل هواگردهای رزمی، اطلاعات و شناسایی، سوخترسانی، تعمیرات، فرماندهی و کنترل و پشتیبانی اضطراری نیاز دارند.در این میان، تلنوف به دلیل ماهیت مأموریتی خود بیشتر در نقش یک پایگاه پشتیبان در ساختار نیروی هوایی اسرائیل اهمیت پیدا میکند؛ پایگاهی که وظیفه آن آمادهسازی هواگردها، حفظ چرخه تعمیر و نگهداری، پشتیبانی یگانها و کمک به استمرار عملیاتهای پیچیده است.
تلنوف در زنجیره عملیاتهای دوربرد
فاصله جغرافیایی میان ایران و اسرائیل باعث شده هرگونه عملیات هوایی دوربرد نیازمند مدیریت دقیق سوخت، مسیر پروازی، ظرفیت تسلیحاتی و پشتیبانی اضطراری باشد. در چنین مأموریتهایی، پایگاههایی مانند تلنوف اگرچه الزاماً مبدأ اجرای حمله نیستند، اما بخشی از زنجیرهای محسوب میشوند که امکان تداوم و تکرار عملیات را فراهم میکند.
نقش این پایگاه بیشتر در حوزههایی مانند آمادهسازی هواگردها، تعمیر و بازگرداندن سریع آنها به چرخه پرواز، انتقال تجهیزات و پشتیبانی از مأموریتهای ویژه تعریف میشود؛ عواملی که در یک نبرد طولانی میتوانند بر توان ادامه عملیات اثرگذار باشند.
تلنوف؛ پایگاه حمله یا گره پشتیبانی؟
در تحلیل نظامی باید میان «پایگاه اجرای مستقیم حمله» و «پایگاه پشتیبان عملیات» تفاوت قائل شد. اطلاعات عمومی، تلنوف را بیشتر بهعنوان مرکزی برای پشتیبانی، تعمیرات، ترابری و عملیات بالگردی معرفی میکند، نه اینکه بهطور مستقل مبدأ تمامی حملات دوربرد اسرائیل علیه ایران باشد.با این حال، اهمیت این پایگاه در آن است که بخشی از زیرساخت حفظ توان هوایی اسرائیل را تشکیل میدهد؛ زیرساختی که امکان آمادهسازی، بازگشت سریع هواگردها به چرخه عملیات و استمرار مأموریتهای پیچیده را فراهم میکند.از این منظر، قرار گرفتن نام تلنوف در اطلاعیه عملیات «نصر»
تلنوف در فهرست اهداف عملیاتهای انتقامی ایران علیه اسرائیل
در سالهای اخیر، پایگاههای نظامی و هوایی اسرائیل به یکی از محورهای اصلی تقابل مستقیم ایران و این رژیم تبدیل شدهاند. دلیل این موضوع آن است که در جنگهای مدرن، زیرساختهای هوایی تنها محل استقرار هواگردها نیستند، بلکه بخشی از شبکه فرماندهی، پشتیبانی، اطلاعات، تعمیرات و اجرای عملیات به شمار میروند.در عملیاتهای موسوم به «وعده صادق» که ایران در پاسخ به اقدامات نظامی اسرائیل انجام داد، پایگاهها و مراکز مرتبط با توان هوایی این رژیم در میان اهداف اعلامشده قرار گرفتند. در نخستین عملیات «وعده صادق» در فروردین ۱۴۰۳، پایگاههای هوایی نواتیم و رامون در میان اهداف اعلامشده قرار داشتند؛ موضوعی که اهمیت مراکز هوایی در محاسبات عملیاتی دو طرف را نشان داد.
در مراحل بعدی این تقابل نیز، تمرکز بر زیرساختهای نظامی اسرائیل ادامه یافت و اهدافی مرتبط با توان موشکی، اطلاعاتی، فرماندهی و پشتیبانی مورد توجه قرار گرفتند. این روند نشان میدهد که در نگاه عملیاتی، هدف قرار دادن یک نیروی هوایی تنها به دنبال انهدام جنگندهها نیست، بلکه کاهش توان استمرار عملیات نیز اهمیت دارد.در همین چارچوب، قرار گرفتن نام تلنوف در کنار نواتیم در عملیات «نصر» قابل توجه است؛ زیرا این دو پایگاه دو نقش متفاوت در معماری قدرت هوایی اسرائیل دارند. نواتیم نماد توان ضربتی و جنگندههای پیشرفته است، در حالی که تلنوف بخشی از شبکه پشتیبانی، تعمیراتی، بالگردی و ترابری این نیرو را تشکیل میدهد.به این ترتیب، انتخاب تلنوف را میتوان در امتداد رویکردی تحلیل کرد که هدف آن فشار بر لایههای مختلف قدرت هوایی اسرائیل است؛ از مراکز اجرای حمله تا زیرساختهایی که امکان ادامه و تداوم عملیات را فراهم میکنند.
اما جنگ ایران و اسرائیل نشان داد که عمق جغرافیایی و استحکامات، دیگر تضمینکننده مصونیت پایگاههای راهبردی نیست. توسعه توان موشکی و پهپادی ایران، معادله امنیتی پایگاههای نظامی در منطقه را تغییر داده است.
تصاویر اصابت موشکهای ایران به پایگاه تل نوف در عملیات نصر
هدف قرار گرفتن تلنوف نشان داد در جنگهای جدید، تنها مراکز تهاجمی اهمیت ندارند؛ بلکه پایگاههای پشتیبان که وظیفه تعمیر، آمادهسازی و استمرار عملیات را بر عهده دارند نیز به بخش مهمی از میدان نبرد تبدیل شدهاند.
به این ترتیب، تلنوف از یک پایگاه امن در عمق سرزمینی اسرائیل، به یکی از نقاطی تبدیل شد که رقابت راهبردی ایران و اسرائیل در حوزه قدرت هوایی و توان ادامه جنگ در آن بازتاب پیدا میکند.
( فیلم را ببینید )
