به گزارش رکنا، باتریهای لیتیومیونی مورد استفاده در خودروهای برقی و بسیاری از خودروهای هیبریدی، به مرور زمان و بر اثر چرخههای شارژ و دشارژ دچار کاهش ظرفیت میشوند. البته این افت ظرفیت تا حد زیادی طبیعی است، اما شیوه استفاده از خودرو میتواند سرعت آن را کمتر یا بیشتر کند.
سیستم مدیریت باتری یا BMS نیز وظیفه کنترل دما، ولتاژ و وضعیت شارژ سلولها را بر عهده دارد، اما رعایت چند نکته ساده از سوی راننده میتواند فشار واردشده به این مجموعه را کاهش دهد.
شارژ باتری را بین ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه دارید
یکی از مهمترین توصیهها برای افزایش عمر باتری خودروهای برقی، جلوگیری از شارژ و دشارژ شدید و مداوم است.
برای استفاده روزمره، بهتر است سطح شارژ باتری معمولاً در محدوده ۲۰ تا ۸۰ درصد قرار داشته باشد. شارژ مداوم تا ۱۰۰ درصد یا کاهش مکرر شارژ به کمتر از ۱۰ درصد، فشار بیشتری به سلولهای باتری وارد میکند.
البته این به معنای ممنوع بودن شارژ ۱۰۰ درصد نیست. اگر قرار است با خودرو مسافت طولانی طی کنید، میتوان باتری را تا ۹۰ یا حتی ۱۰۰ درصد شارژ کرد؛ اما بهتر است پس از رسیدن به شارژ کامل، خودرو برای مدت طولانی در این وضعیت باقی نماند.
در خودروهای هیبریدی نیز سیستم مدیریت باتری معمولاً اجازه نمیدهد شارژ باتری به محدودههای کاملاً خالی یا کاملاً پر برسد، اما نحوه رانندگی همچنان در میزان استهلاک مجموعه تأثیر دارد.
شارژ سریع را به استفاده روزمره تبدیل نکنید
شارژرهای سریع DC یکی از مهمترین مزیتهای خودروهای برقی هستند، اما استفاده مداوم از آنها میتواند فشار حرارتی بیشتری به باتری وارد کند.
در شارژ سریع، جریان بالاتر باعث افزایش دمای باتری میشود و اگر این فرآیند بهصورت مداوم تکرار شود، میتواند فرسایش سلولها را افزایش دهد.
به همین دلیل، برای شارژ روزانه بهتر است تا حد امکان از شارژ AC خانگی یا محل کار استفاده شود و شارژ سریع DC بیشتر برای سفرهای طولانی یا مواقع ضروری مورد استفاده قرار گیرد.
گرما؛ دشمن باتری خودروهای برقی
دمای بالا یکی از عوامل مهم در فرسایش باتریهای لیتیومیونی است. شارژ باتری در هوای بسیار گرم، بهخصوص با توان بالا، میتواند دمای سلولها را افزایش دهد.
در تابستان بهتر است خودرو در پارکینگ مسقف یا سایه قرار گیرد و شارژ، در صورت امکان، به ساعات خنکتر شب یا صبح منتقل شود.
استفاده از سیستم پیشتهویه یا پیششرطیسازی حرارتی خودرو نیز میتواند مفید باشد؛ چرا که در این حالت، هنگام اتصال خودرو به شارژر، بخشی از انرژی مورد نیاز برای تنظیم دمای کابین و باتری از شبکه برق تأمین میشود.
در زمستان هم مراقب باتری باشید
سرمای شدید نیز برای باتری مناسب نیست. شارژ باتری در دمای بسیار پایین میتواند شرایط نامطلوبی برای سلولها ایجاد کند و در صورت تکرار، به کاهش عمر آنها منجر شود.
به همین دلیل، در روزهای سرد بهتر است پیش از شارژ یا رانندگی سنگین، اجازه دهید سیستم مدیریت حرارتی خودرو باتری را به دمای مناسب برساند.
استفاده از قابلیت پیشگرمایش خودرو، در مدلهایی که به این سیستم مجهز هستند، میتواند به آماده شدن باتری پیش از حرکت کمک کند.
اگر خودرو مدت زیادی پارک است، باتری را پر نگذارید
اگر قرار است خودرو برای چند هفته یا چند ماه استفاده نشود، بهتر است باتری را کاملاً پر یا کاملاً خالی رها نکنید.
برای پارک طولانیمدت، نگه داشتن سطح شارژ در محدوده ۴۰ تا ۶۰ درصد انتخاب مناسبتری است. همچنین بهتر است خودرو در محیطی خشک، خنک و سرپوشیده قرار گیرد.
در مناطق گرم، پارک کردن خودرو زیر آفتاب مستقیم میتواند دمای باتری را بالا ببرد و روند فرسایش را سریعتر کند.
سبک رانندگی هم روی عمر باتری اثر دارد
شتابگیریهای شدید و ترمزهای مکرر نهتنها مصرف انرژی را افزایش میدهند، بلکه میتوانند بار حرارتی بیشتری نیز به سیستم قوای محرکه وارد کنند.
رانندگی نرم و پیشبینانه باعث میشود سیستم بازیابی انرژی ترمز یا ریکوپراسیون نیز عملکرد یکنواختتری داشته باشد.
در خودروهای برقی و هیبریدی، مدیریت صحیح پدال گاز و استفاده مناسب از سیستم بازیابی انرژی میتواند هم مصرف برق را کاهش دهد و هم فشار واردشده به مجموعه قوای محرکه را کمتر کند.
فشار باد لاستیکها را جدی بگیرید
یکی از نکاتی که شاید در نگاه اول ارتباطی با سلامت باتری نداشته باشد، فشار باد تایرهاست.
کم بودن فشار لاستیک باعث افزایش مقاومت غلتشی میشود و در نتیجه خودرو برای حرکت به انرژی بیشتری نیاز خواهد داشت. این موضوع مصرف برق را افزایش داده و در نهایت فشار بیشتری به باتری وارد میکند.
بنابراین کنترل منظم فشار باد تایرها، علاوه بر افزایش ایمنی و عمر لاستیک، میتواند به کاهش مصرف انرژی خودرو نیز کمک کند.
از پیشگرمایش و پیشسرمایش استفاده کنید
اگر خودرو به سیستم پیششرطیسازی کابین و باتری مجهز است، استفاده از آن هنگام اتصال خودرو به شارژر میتواند انتخاب مناسبی باشد.
در تابستان میتوان پیش از حرکت، کابین را خنک کرد و در زمستان نیز آن را گرم کرد. این کار باعث میشود پس از شروع حرکت، فشار کمتری برای تأمین انرژی مورد نیاز سیستم تهویه و گرمایش از باتری گرفته شود.
چند عادت ساده برای افزایش عمر باتری
برای نگهداری بهتر از باتری خودروهای برقی و هیبریدی، رعایت چند اصل ساده اهمیت زیادی دارد:
- شارژ روزانه را معمولاً در محدوده ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه دارید.
- شارژ ۱۰۰ درصد را بیشتر برای سفرهای طولانی انجام دهید.
- استفاده مداوم از شارژ سریع DC را کاهش دهید.
- خودرو را در گرمای شدید و زیر نور مستقیم خورشید برای مدت طولانی پارک نکنید.
- در سرمای شدید، اجازه دهید باتری پیش از شارژ یا استفاده سنگین گرم شود.
- برای توقفهای طولانی، شارژ باتری را حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد نگه دارید.
- از شتابگیریهای شدید و رانندگی پرتنش تا حد امکان پرهیز کنید.
- فشار باد تایرها را بهطور منظم بررسی کنید.
باتری خودرو برقی را میتوان سالمتر نگه داشت
کاهش ظرفیت باتری با گذشت زمان اجتنابناپذیر است، اما این به معنای آن نیست که مالک خودرو نمیتواند سرعت این فرسایش را کنترل کند. مدیریت سطح شارژ، کنترل دما، کاهش استفاده غیرضروری از شارژ سریع و رانندگی نرم از مهمترین عواملی هستند که میتوانند به حفظ ظرفیت باتری در بلندمدت کمک کنند.
در نهایت، باتری خودروهای برقی و هیبریدی یک قطعه مصرفی معمولی نیست و تعویض آن میتواند هزینه قابلتوجهی داشته باشد. به همین دلیل، چند عادت ساده در استفاده روزمره میتواند از استهلاک زودهنگام جلوگیری کرده و هزینه مالکیت خودرو را در بلندمدت کاهش دهد.
