گاهی یک سؤال ساده مثل «نماز صبح چند رکعت است؟» کافی است تا جمع خانوادگی گرم شود و هر کس بخواهد زودتر از بقیه جواب بدهد. سوالات مذهبی با جواب بهانه‌ی خوبی است تا بچه‌ها و بزرگ‌ترها کنار هم دانسته‌های پایه‌ای دینی را مرور کنند. در این فهرست سراغ مطالبی رفته‌ایم که میان همه‌ی مسلمانان شناخته‌شده و مشترک است؛ از نماز و روزه گرفته تا زندگی پیامبر (ص)، پیامبران پیشین و مکان‌های مقدس.
چطور از این فهرست استفاده کنیم؟
این سؤال‌ها را می‌توانید در کلاس دینی، اردوی مدرسه، مسابقه‌ی ماه رمضان یا حتی در یک سفر طولانی با ماشین بپرسید. چند پیشنهاد کوچک:
- از بخش اول شروع کنید؛ سؤال‌هایش آسان‌تر است و به همه اعتمادبه‌نفس می‌دهد.
- به جای حذف کسی که جواب غلط داد، جواب درست را با یک توضیح کوتاه بگویید تا مسابقه به یادگیری تبدیل شود.
- برای هر بخش یک داور انتخاب کنید و امتیازها را روی کاغذ بنویسید.
- اگر جمعتان بیشتر بچه‌ها هستند، سؤال‌ها را با چند مورد از سوالات مسابقه برای کودکان ترکیب کنید.
سوالات مذهبی ساده درباره نماز و روزه
این بخش پایه‌ای‌ترین سؤال‌ها را دارد؛ همان چیزهایی که بیشتر ما از کودکی یاد گرفته‌ایم، اما مرورشان همیشه شیرین است.
- مسلمانان در شبانه‌روز چند نماز واجب می‌خوانند؟ جواب: پنج نماز
- نام نمازهای واجب روزانه چیست؟ جواب: صبح، ظهر، عصر، مغرب و عشا
- نماز صبح چند رکعت است؟ جواب: دو رکعت
- نماز مغرب چند رکعت است؟ جواب: سه رکعت
- نمازهای ظهر، عصر و عشا برای کسی که مسافر نیست هر کدام چند رکعت‌اند؟ جواب: چهار رکعت
- مجموع رکعت‌های نمازهای واجب روزانه چند است؟ جواب: ۱۷ رکعت
- مسلمانان هنگام نماز رو به کدام سمت می‌ایستند؟ جواب: به سمت کعبه (قبله)
- به شست‌وشوی مخصوص پیش از نماز چه می‌گویند؟ جواب: وضو
- اگر آب در دسترس نباشد یا برای بدن ضرر داشته باشد، به جای وضو چه می‌کنند؟ جواب: تیمم
- به نمازی که چند نفر با هم و پشت سر یک امام می‌خوانند چه می‌گویند؟ جواب: نماز جماعت
- به فراخوان نماز که از مسجدها شنیده می‌شود چه می‌گویند؟ جواب: اذان
- نخستین مؤذن اسلام چه کسی بود؟ جواب: بلال حبشی
- روزه‌ی واجب در کدام ماه گرفته می‌شود؟ جواب: ماه رمضان
- به غذایی که پیش از اذان صبح در ماه رمضان خورده می‌شود چه می‌گویند؟ جواب: سحری
- به باز کردن روزه هنگام مغرب چه می‌گویند؟ جواب: افطار
- روزه‌دار از چه زمانی تا چه زمانی از خوردن و آشامیدن پرهیز می‌کند؟ جواب: از اذان صبح تا اذان مغرب
ماه‌ها، عیدها و کارهای نیک
تقویم قمری و عیدهای اسلامی موضوع جذابی برای مسابقه است؛ مخصوصاً وقتی بچه‌ها بفهمند چرا ماه رمضان هر سال زودتر از سال قبل می‌آید.
- ماه رمضان چندمین ماه سال قمری است؟ جواب: ماه نهم
- نخستین ماه سال قمری کدام است؟ جواب: محرم
- آخرین ماه سال قمری کدام است؟ جواب: ذی‌الحجه
- سال قمری چند ماه دارد؟ جواب: دوازده ماه
- سال قمری حدوداً چند روز از سال خورشیدی کوتاه‌تر است؟ جواب: حدود ۱۱ روز
- مبدأ تاریخ هجری کدام رویداد است؟ جواب: هجرت پیامبر (ص) از مکه به مدینه
- عیدی که پس از پایان ماه رمضان جشن گرفته می‌شود چه نام دارد؟ جواب: عید فطر
- عید فطر در کدام روز است؟ جواب: اول ماه شوال
- عید قربان در کدام روز است؟ جواب: دهم ذی‌الحجه
- عید قربان یادآور داستان کدام پیامبر است؟ جواب: حضرت ابراهیم (ع) و فرزندش اسماعیل
- ماه‌های حرام چند ماه‌اند؟ جواب: چهار ماه؛ ذی‌القعده، ذی‌الحجه، محرم و رجب
- شب قدر در کدام ماه است؟ جواب: ماه رمضان
- کدام واجب مالی در قرآن بارها کنار نماز آمده است؟ جواب: زکات
- زکاتی که در پایان رمضان و هم‌زمان با عید فطر پرداخت می‌شود چه نام دارد؟ جواب: زکات فطره
- به وامی که بدون سود و برای کمک به دیگران داده می‌شود چه می‌گویند؟ جواب: قرض‌الحسنه
- به بخشش داوطلبانه به نیازمندان برای رضای خدا چه می‌گویند؟ جواب: صدقه
زندگی پیامبر اسلام (ص)
زندگی پیامبر پر از نکته‌های آموزنده است. این سؤال‌ها مرور خوبی بر رویدادهای مهم آن، از کودکی تا هجرت، به شمار می‌آید.
- پیامبر اسلام در کدام شهر به دنیا آمد؟ جواب: مکه
- نام پدر پیامبر چه بود؟ جواب: عبدالله
- نام مادر پیامبر چه بود؟ جواب: آمنه
- سالی که پیامبر در آن به دنیا آمد به چه نامی معروف است؟ جواب: عام‌الفیل
- پیامبر از کدام قبیله بود؟ جواب: قریش
- پدربزرگ پیامبر که پس از درگذشت مادرش سرپرستی او را بر عهده گرفت کیست؟ جواب: عبدالمطلب
- عموی پیامبر که پس از عبدالمطلب سرپرست و حامی او شد کیست؟ جواب: ابوطالب
- مردم مکه پیش از بعثت، پیامبر را با چه لقبی می‌شناختند؟ جواب: امین
- پیامبر در چند سالگی به پیامبری برگزیده شد؟ جواب: چهل سالگی
- نخستین همسر پیامبر و نخستین زنی که مسلمان شد کیست؟ جواب: حضرت خدیجه (س)
- دختر گرامی پیامبر و همسر حضرت علی (ع) کیست؟ جواب: حضرت فاطمه (س)
- پیامبر هنگام هجرت در کدام غار پنهان شد؟ جواب: غار ثور
- شهر یثرب پس از هجرت پیامبر به چه نامی معروف شد؟ جواب: مدینه
- نخستین مسجدی که پس از هجرت ساخته شد کدام است؟ جواب: مسجد قبا
- قبله‌ی نخست مسلمانان پیش از کعبه کجا بود؟ جواب: بیت‌المقدس
- نخستین جنگ بزرگ مسلمانان کدام بود؟ جواب: جنگ بدر
- در کدام جنگ به پیشنهاد سلمان فارسی دور مدینه گودالی بزرگ کندند؟ جواب: جنگ خندق (احزاب)
- سفر شبانه‌ی پیامبر از مسجدالحرام به مسجدالاقصی که در قرآن آمده چه نام دارد؟ جواب: اسرا (و ادامه‌ی آن، معراج)
- پیامبر در چند سالگی رحلت کرد؟ جواب: ۶۳ سالگی
- آرامگاه پیامبر در کدام شهر است؟ جواب: مدینه
- کدام لقب پیامبر به معنای «آخرین پیامبر» است؟ جواب: خاتم‌الانبیا
پیامبران، کتاب‌های آسمانی و فرشتگان
این بخش کمی دانش عمومی دینی بیشتری می‌خواهد و برای نوجوان‌ها و بزرگ‌ترها مناسب‌تر است.
- نخستین پیامبر خدا کیست؟ جواب: حضرت آدم (ع)
- پیامبران اولوالعزم چه کسانی هستند؟ جواب: نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و حضرت محمد (ص)
- چهار کتاب آسمانی مشهور کدام‌اند؟ جواب: تورات، زبور، انجیل و قرآن
- تورات بر کدام پیامبر نازل شد؟ جواب: حضرت موسی (ع)
- انجیل بر کدام پیامبر نازل شد؟ جواب: حضرت عیسی (ع)
- زبور کتاب کدام پیامبر است؟ جواب: حضرت داوود (ع)
- کدام فرشته وحی را برای پیامبران می‌آورد؟ جواب: جبرئیل
- کدام فرشته در روز قیامت در صور می‌دمد؟ جواب: اسرافیل
- فرشته‌ی مرگ با چه نامی شناخته می‌شود؟ جواب: عزرائیل (ملک‌الموت)
- کدام پیامبر به «خلیل‌الله» یعنی دوست خدا مشهور است؟ جواب: حضرت ابراهیم (ع)
- کدام پیامبر به «کلیم‌الله» مشهور است، چون خدا با او سخن گفت؟ جواب: حضرت موسی (ع)
- کدام پیامبر بدون پدر به دنیا آمد؟ جواب: حضرت عیسی (ع)
- کدام پیامبر خواب پادشاه مصر را تعبیر کرد و سرپرست انبارهای مصر شد؟ جواب: حضرت یوسف (ع)
- کدام پیامبر هم پیامبر بود و هم پادشاه، و پسر حضرت داوود بود؟ جواب: حضرت سلیمان (ع)
حج و مکان‌های مقدس
سؤال‌های این بخش درباره‌ی شهرهای مکه و مدینه و آداب سفر حج است؛ موضوعی که بچه‌ها معمولاً از تعریف‌های پدربزرگ و مادربزرگ‌ها چیزهایی درباره‌اش شنیده‌اند.
- کعبه در کدام شهر است؟ جواب: مکه
- مسجدی که کعبه در میان آن قرار دارد چه نام دارد؟ جواب: مسجدالحرام
- مسجدالنبی در کدام شهر است؟ جواب: مدینه
- مسجدالاقصی در کدام شهر است؟ جواب: بیت‌المقدس (قدس)
- حاجیان چند دور کعبه را طواف می‌کنند؟ جواب: هفت دور
- حاجیان میان کدام دو کوه کوچک سعی می‌کنند؟ جواب: صفا و مروه
- چاه آب معروفی که در مسجدالحرام قرار دارد چه نام دارد؟ جواب: زمزم
- سنگ سیاهی که در گوشه‌ی کعبه نصب شده چه نام دارد؟ جواب: حجرالاسود
- لباس ساده‌ی سفیدی که مردان در حج می‌پوشند چه نام دارد؟ جواب: لباس احرام
- حاجیان روز نهم ذی‌الحجه در کدام سرزمین حاضر می‌شوند؟ جواب: عرفات
- حج بر چه کسی واجب است؟ جواب: بر مسلمانی که توانایی مالی و جسمی دارد، یک بار در عمر
- سفر زیارتی به مکه که در طول سال هم می‌توان انجام داد چه نام دارد؟ جواب: عمره
- به کسی که حج به‌جا آورده است چه می‌گویند؟ جواب: حاجی
چند سؤال پرتکرار
سوالات مذهبی برای مسابقه‌ی خانوادگی را چطور انتخاب کنیم؟
سؤال‌هایی را انتخاب کنید که جوابشان روشن و مورد اتفاق همه است؛ مثل تعداد نمازها، ماه رمضان یا نام کتاب‌های آسمانی. بهتر است مسابقه‌ی خانوادگی را از موضوع‌های اختلافی دور نگه دارید تا فضا گرم و دوستانه بماند.
سوالات مذهبی برای کودکان دبستانی از کدام بخش باشد؟
بخش نماز و روزه و بخش حج برای کودکان مناسب‌ترند. می‌توانید بعد از هر چند سؤال، یک سؤال سرگرم‌کننده از سوالات اطلاعات عمومی هم بپرسید تا حوصله‌ی بچه‌ها سر نرود.
اگر درباره‌ی جواب یک سؤال مذهبی شک داشتیم چه کنیم؟
بهترین کار این است که آن سؤال را کنار بگذارید و بعداً از معلم دینی یا یک فرد آگاه بپرسید. در مسابقه‌های خانوادگی، دقت مهم‌تر از تعداد سؤال‌هاست؛ پس فقط چیزهایی را بپرسید که از درستی‌شان مطمئن هستید.
دنبال سؤال‌ها و بازی‌های بیشتری هستید؟ همه فهرست‌ها را در صفحه جامع سوالات چالشی و بازی‌های گروهی ببینید.
