درمان خانگی ناخن های شکننده از همان مراقبت‌های ساده‌ای شروع می‌شود که شاید در شلوغی روزمره چندان جدی گرفته نشوند. ناخن‌ها با شست و شوی مکرر، مواد شوینده، لاک و حتی سوهان زدن نادرست، به مرور خشک و نازک می‌شوند و لبه‌هایشان راحت ترک می‌خورد. در چنین شرایطی، تغییر چند عادت روزانه می‌تواند مراقبت از ناخن را ساده کند. مرطوب نگه داشتن ناخن و کوتیکول، کاهش تماس با آب و شوینده‌ها و سوهان زدن اصولی، بخش‌هایی از این مراقبت هستند. کوتاه نگه داشتن ناخن و فاصله دادن میان دفعات لاک و استون هم در این دوره اهمیت دارد. البته اگر شکنندگی ادامه‌دار باشد یا تغییراتی مثل درد، تغییر رنگ و جداشدن ناخن دیده شود، باید علت آن جدی‌تر بررسی شود.
درمان خانگی ناخن های شکننده
ناخن‌های شکننده اغلب با خشکی، شست و شوی مکرر دست‌ها، تماس زیاد با مواد شوینده یا مراقبت نادرست ارتباط دارند. برای درمان خانگی ناخن های شکننده، لازم نیست سراغ ترکیبات پیچیده بروید. چند تغییر ساده در مراقبت روزانه، وضعیت ناخن‌ها را به تدریج بهتر می‌کند.
استفاده از وازلین
وازلین برای ناخن‌هایی که خشک و مستعد ترک خوردن هستند، گزینه ساده‌ای به شمار می‌رود. شب‌ها مقدار کمی وازلین روی سطح ناخن، لبه آزاد آن و پوست اطراف ناخن بزنید و با نوک انگشت آرام ماساژ دهید. این کار را بعد از شستن دست‌ها و خشک‌کردن کامل آن‌ها نیز می‌توان انجام داد. نکته‌ای که کمتر به آن توجه می‌شود، وضعیت پوست اطراف ناخن است. اگر کوتیکول خشک و ترک خورده باشد، ناخن هم ظاهر سالمی نخواهد داشت. نرم نگه داشتن این قسمت، مراقبت از ناخن را کامل می‌کند.
مرطوب کردن منظم ناخن و کوتیکول
خشکی یکی از علت‌های رایج پوسته پوسته شدن و شکستن ناخن است. بعد از هر بار شستن دست‌ها، کمی کرم روی انگشت‌ها و اطراف ناخن بزنید. برای خشکی شدید، کرم‌های غلیظ‌تر یا محصولات حاوی پترولاتوم انتخاب مناسبی هستند. مرطوب کننده را فقط روی پوست دست پخش نکنید. سطح ناخن، کناره‌های آن و کوتیکول نیز به مراقبت نیاز دارند. اگر این عادت ساده در طول روز چند بار تکرار شود، ناخن کمتر در معرض خشکی مداوم قرار می‌گیرد.
کاهش تماس با آب و مواد شوینده
شستن دست‌ها بخش جدایی‌ناپذیر زندگی روزمره است، اما خیس‌شدن و خشک‌شدن مکرر ناخن‌ها، مخصوصاً در کنار مواد شوینده، برای ناخن‌های شکننده مناسب نیست. هنگام ظرف شستن و نظافت خانه از دستکش استفاده کنید و بعد از تمام شدن کار، دست‌ها را کاملاً خشک کنید. ناخن‌ها را برای مدت طولانی در آب نگه ندارید. بعضی افراد هنگام حمام یا شستن ظرف‌ها ناخن‌های خود را ساعت‌ها در تماس با آب قرار می‌دهند و بعد از خشک شدن، متوجه شکاف ناخن می‌شوند. کم کردن این تماس، بخشی از مراقبت روزانه ناخن است.
کوتاه کردن و سوهان زدن اصولی
وقتی ناخن شکننده و بلند باشد، احتمال گیر کردن آن به لباس یا وسایل مختلف بیشتر می‌شود. کوتاه نگه داشتن ناخن، فشار وارد شده به لبه آن را کمتر می‌کند. برای شکل دادن به ناخن نیز سوهان را با حرکت‌های آرام و در یک جهت روی لبه ناخن بکشید. سوهان زدن شدید و رفت و برگشتی، مخصوصاً روی ناخن‌های نازک، انتخاب مناسبی نیست. گوشه‌های ناخن را نیز بیش از اندازه عمیق نکنید. یک فرم کوتاه و مرتب، هم احتمال شکستگی را پایین می‌آورد و هم ظاهر ناخن را تمیز نشان می‌دهد.
فاصله دادن از لاک و استون
استفاده مداوم از لاک و پاک‌کننده‌های قوی برای ناخن‌های شکننده انتخاب مناسبی نیست. استون نیز در صورت استفاده زیاد، خشکی ناخن و پوست اطراف آن را بیشتر می‌کند. اگر ناخن‌ها مدام می‌شکنند یا لایه لایه می‌شوند، مدتی فاصله میان دفعات لاک‌زدن ایجاد کنید. در زمان پاک‌کردن لاک، پاک‌کننده‌های بدون استون گزینه ملایم‌تری هستند. پوشاندن مداوم ناخن با ژل، کاشت یا مواد مشابه، فرصت بررسی وضعیت طبیعی ناخن را کمتر می‌کند. اگر بعد از برداشتن این مواد، ناخن نازک و ضعیف شده باشد، مدتی مراقبت ساده و بدون پوشش برای آن در نظر بگیرید. اگر شکنندگی ناخن با مراقبت‌های روزانه برطرف نشد یا تغییراتی مانند تغییر رنگ، درد، تورم، جداشدن ناخن از بستر یا تغییر واضح شکل آن دیده شد، بررسی پزشکی لازم است. شکنندگی مداوم همیشه به خشکی مربوط نیست و در بعضی موارد، یک مشکل پوستی یا بیماری زمینه‌ای پشت آن قرار دارد.
علت شکننده شدن ناخن‌ها چیست؟
اولین چیزی که بعد از شکستن ناخن به ذهن برسد، کمبود کلسیم یا ویتامین است. اما داستان همیشه این‌قدر ساده نیست. ناخن‌ها با شستن مکرر دست، تماس با مواد شوینده و خشک شدن مداوم، کم کم آب خود را از دست می‌دهند و لایه‌هایشان از هم فاصله می‌گیرد. نتیجه هم ناخن‌هایی است که با کوچک‌ترین ضربه ترک می‌خورند یا از لبه ورقه می‌شوند. لاک زدن مداوم، پاک کننده‌های قوی، سوهان کشیدن خشن و بعضی روش‌های کاشت و ژل هم فشار بیشتری به صفحه ناخن وارد می‌کنند. کمبود آهن، کم‌خونی و اختلالات تیروئید هم در بعضی افراد با نازک شدن و شکنندگی ناخن دیده می‌شود. عفونت قارچی و بعضی بیماری‌های پوستی هم ممکن است خودشان را با تغییر رنگ، ضخیم شدن یا خرد شدن ناخن نشان دهند. گاهی هم مقصر، همان عادت‌های کوچکی هستند که هر روز تکرار می‌شوند. باز کردن در قوطی با ناخن، کندن لاک یا کار طولانی با دست خیس. وقتی این اتفاق‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، ناخن فرصت کافی برای ترمیم پیدا نمی‌کند و شکنندگی‌اش بیشتر به چشم می‌آید.
اشتباهات رایج در مراقبت از ناخن‌های شکننده
- وقتی سوهان را رفت و برگشتی روی ناخن می‌کشید، لبه ناخن بیشتر زبر و ضعیف می‌شود. حرکت آرام سوهان در یک جهت، فشار کمتری به لایه‌های ناخن وارد می‌کند.
- کندن پوست‌های ریز اطراف ناخن با دست، پوست این ناحیه را زخمی و حساس می‌کند و ظاهر ناخن را هم نامرتب نشان می‌دهد.
- ماندن دست در آب برای مدت طولانی و تماس با مواد شوینده، ناخن را خشک و آسیب‌پذیر می‌کند. این مشکل هنگام شستن ظرف یا کار با مواد پاک‌کننده بیشتر دیده می‌شود.
- استفاده مداوم از لاک و پاک‌کننده‌های لاک، به خصوص محصولات حاوی استون، رطوبت ناخن را کم می‌کند و حالت خشک و شکننده‌ای به آن می‌دهد.
- استفاده از ناخن برای باز کردن در قوطی، جدا کردن برچسب یا خراشیدن سطح اجسام، فشار زیادی به لبه ناخن وارد می‌کند و ترک‌های ریز به‌جا می‌گذارد.
- سوهان یا بافر زدن بیش از اندازه هم عادت مناسبی برای ناخن‌های شکننده نیست. تراشیدن مکرر سطح ناخن از ضخامت آن کم می‌کند و ظرافت بیش از حد، ناخن را آماده شکستن و لایه‌لایه شدن نگه می‌دارد.
برنامه هفتگی مراقبت از ناخن شکننده
برای مراقبت از ناخن‌های شکننده، یک برنامه ساده هفتگی کافی است و لازم نیست هر روز سراغ چند محصول مختلف بروید. شنبه ناخن‌ها را بررسی کنید و اگر لبه‌ای زبر شده، با سوهان نرم و در یک جهت مرتبش کنید. در طول هفته، بعد از شستن دست‌ها یا تماس زیاد با آب، روی ناخن و پوست اطراف آن کرم مرطوب کننده یا روغن مخصوص بزنید تا خشکی جمع نشود. دو یا سه روز در هفته چند دقیقه برای ماساژ کوتیکول و اطراف ناخن وقت بگذارید؛ فشار زیاد لازم نیست. هنگام شستن ظرف یا کار با شوینده‌ها هم دستکش بپوشید، چون تماس مکرر با آب و مواد پاک‌کننده ناخن را خشک و شکننده می‌کند. یک روز در هفته لاک را پاک کنید و سطح ناخن را بدون پولیش و سوهان کشیدن مداوم رها کنید. کوتاه نگه‌داشتن ناخن‌ها در این دوره، احتمال گیرکردن و شکستن لبه‌ها را هم کمتر می‌کند. اگر این مراقبت‌ها چند هفته ادامه پیدا کند، تغییرات ناخن را راحت می‌بینید.
درمان پسوریازیس ناخن چگونه است؟ با زمان مراجعه به پزشک در این مطلب آشنا شوید:
درمان پسوریازیس ناخن
مدت زمان ترمیم ناخن‌های شکننده
ناخن‌های شکننده یک شبه به حالت سالم برنمی‌گردند و برای ترمیم آن‌ها باید کمی حوصله داشت. اگر آسیب سطحی باشد، تغییر ظاهر ناخن طی چند هفته دیده می‌شود، اما بخش آسیب دیده تا زمانی که رشد کند و از نو جایگزین شود، روی ناخن باقی می‌ماند. ناخن‌های دست حدود ۳ میلی‌متر در ماه رشد دارند و به همین دلیل ترمیم کامل می‌تواند چند ماه طول بکشد. بعد از کاشت، ژل یا سوهان کشی مکرر هم این زمان طولانی خواهد شد و ممکن است نزدیک به ۶ ماه برای جایگزین شدن کامل قسمت آسیب دیده نیاز باشد. در این مدت، کوتاه نگه داشتن ناخن و چرب کردن مرتب آن، ظاهر خشک و شکننده را کمتر می‌کند. تماس زیاد با آب، شوینده‌ها و مواد شیمیایی هم بهتر است کمتر شود، چون ناخن ضعیف با این تماس‌ها زودتر لایه لایه می‌شود. اگر با گذشت چند ماه هنوز ناخن‌ها مرتب می‌شکنند یا تغییر رنگ، درد، التهاب و جدا شدن ناخن دیده می‌شود، دیگر نمی‌توان مسئله را صرفاً به خشکی نسبت داد و بررسی علت آن ضروری خواهد بود.
تفاوت ناخن خشک و شکننده
خشکی و شکنندگی ناخن در ظاهر خیلی به هم نزدیک‌اند و همین موضوع گاهی تشخیصشان را سخت می‌کند. با این حال، ناخن خشک بیشتر با زبری و کدر شدن شناخته می‌شود، اما ناخن شکننده زودتر ترک می‌خورد، می‌شکند یا از لایه‌های نازک تشکیل شده در نوک ناخن جدا می‌شود.
تفاوت ظاهر ناخن خشک و شکننده
ناخن خشک معمولاً ظاهری کدر و سطحی زبر دارد. وقتی دست روی آن کشیده می‌شود، صافی ناخن‌های سالم را ندارد و لبه‌ها نیز ممکن است کمی پوسته پوسته باشند. این حالت در افرادی که زیاد دست‌هایشان را می‌شویند یا مرتب با مواد شوینده سر و کار دارند، بیشتر دیده می‌شود. در ناخن شکننده، ماجرا بیشتر در قسمت لبه خودش را نشان می‌دهد. نوک ناخن ممکن است بدون ضربه جدی ترک بخورد یا تکه‌ای از آن جدا شود. بعضی ناخن‌ها هم از چند لایه نازک تشکیل‌شده به نظر می‌رسند و لبه‌شان حالت ورقه ورقه پیدا می‌کند.
تفاوت حالت ناخن هنگام لمس و فشار
ناخن خشک بیشتر زبر و کم انعطاف احساس می‌شود. ممکن است ظاهر آن چندان آسیب‌دیده به نظر نرسد، اما هنگام لمس، سطح ناخن صاف و یکدست نیست. در چنین شرایطی هنوز الزاماً شکستگی اتفاق نمی‌افتد. ناخن شکننده رفتار دیگری دارد. لبه آن با فشار کمی خم می‌شود، ترک می‌خورد یا می‌شکند. حتی کارهای ساده‌ای مثل باز کردن در یک قوطی یا برخورد ناخن با یک سطح سخت، ممکن است ترک کوچکی ایجاد کند. اگر این اتفاق مرتب تکرار شود، طول ناخن هم به مرور کوتاه می‌شود.
علت خشکی و شکنندگی ناخن یکسان نیست
خشکی ناخن بیشتر با از دست رفتن رطوبت و چربی طبیعی سطح ناخن ارتباط دارد. شستن مکرر دست‌ها، استفاده زیاد از مواد شوینده، لاک پاک کن و رفت و آمد مداوم بین محیط خیس و خشک، از مواردی هستند که وضعیت ناخن را تغییر می‌دهند. برای شکنندگی، عوامل بیشتری مطرح می‌شود. ضربه‌های مکرر، سوهان زدن شدید، جویدن ناخن، بعضی بیماری‌های پوستی و عفونت‌های ناخن در کنار خشکی قرار می‌گیرند. بعضی مشکلات داخلی بدن، از جمله اختلالات تیروئید یا کمبودهای تغذیه‌ای نیز در برخی افراد با شکنندگی ناخن همراه هستند. پس دیدن یک ناخن شکسته لزوماً به معنی کمبود ویتامین نیست.
نقش آب در خشک شدن و شکستن ناخن
شاید عجیب به نظر برسد، اما آب هم در این موضوع بی‌تأثیر نیست. خیس شدن مکرر ناخن و خشک شدن دوباره آن، به خصوص وقتی بارها در طول روز اتفاق بیفتد، فشار بیشتری به لایه‌های ناخن وارد می‌کند. تماس طولانی با آب و مواد شوینده نیز شرایط را تشدید می‌کند. در ناخن خشک، نتیجه بیشتر به شکل زبری و کدر شدن دیده می‌شود. اگر این شرایط ادامه پیدا کند، لبه ناخن هم آسیب‌پذیر می‌شود و احتمال ترک خوردن و لایه لایه شدن بالا می‌رود. به همین دلیل، خشکی و شکنندگی در یک فرد ممکن است همزمان دیده شوند؛ اما هر دو یک مشکل واحد نیستند.
تفاوت ژلیش و لمینت ناخن چیست؟ مراحل انجام ژلیش و لمینت ناخن را در این مطلب بخوانید:
تفاوت ژلیش و لمینت ناخن
سؤالات متداول در مورد درمان خانگی ناخن های شکننده
در این بخش به پرسش و پاسخ رایج در این زمینه می‌پردازیم.
آیا روغن زیتون برای ناخن‌های شکننده مفید است؟
روغن زیتون می‌تواند سطح ناخن و پوست اطراف آن را نرم و مرطوب نگه دارد. ماساژ مقدار کمی روغن روی ناخن‌ها، به خصوص بعد از شست‌وشوی دست‌ها، روش ساده‌ای برای مراقبت است. این کار شکنندگی ناشی از خشکی را کمتر می‌کند، اما ناخن‌های آسیب‌دیده را یک‌شبه ترمیم نمی‌کند. اگر ناخن‌ها مدام می‌شکنند، تنها استفاده از روغن کافی نیست و علت اصلی باید بررسی شود.
چند وقت یک بار باید ناخن‌ها را کوتاه کرد؟
برای ناخن‌های شکننده، کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها احتمال گیرکردن و شکستن آن‌ها را کم می‌کند. هر زمان لبه ناخن بلند یا ناهموار شد، می‌توان آن را با سوهان نرم مرتب کرد.
سوهان کشیدن در یک جهت، فشار کمتری به لایه‌های ناخن وارد می‌کند. کوتاه کردن بیش از حد هم توصیه نمی‌شود، چون ممکن است پوست اطراف ناخن حساس و دردناک شود.
چه زمانی شکنندگی ناخن نیاز به بررسی پزشک دارد؟
اگر ناخن‌ها بدون دلیل مشخص برای مدت طولانی شکننده بمانند، بهتر است علت آن بررسی شود. تغییر رنگ، ضخیم‌شدن، جداشدن ناخن از بستر یا تغییر واضح شکل ناخن نیز نیاز به توجه دارد. برخی مشکلات پوستی، کمبودهای تغذیه‌ای و بیماری‌های زمینه‌ای ممکن است با تغییرات ناخن همراه باشند. در چنین شرایطی درمان خانگی به تنهایی کافی نیست و تشخیص علت، انتخاب درمان را مشخص می‌کند.
سخن پایانی
درمان خانگی ناخن های شکننده قرار نیست با چند محصول و مراقبت سنگین پیش برود. گاهی همان عادت‌هایی که هر روز تکرار می‌شوند، مثل ماندن دست در آب، کار با شوینده بدون دستکش یا سوهان کشیدن نادرست، بیشتر از هر چیز دیگری به ناخن فشار می‌آورند. مرطوب نگه داشتن ناخن و کوتیکول، کوتاه‌کردن لبه‌ها و فاصله دادن از لاک و استون، مراقبت را ساده نگه می‌دارد. مراقبت از ناخن از همین کارهای کوچک شروع می‌شود. کارهایی که وقتی مداوم انجام شوند، کم کم تفاوتشان روی ظاهر ناخن دیده خواهد شد. اگر شما هم روشی را امتحان کرده‌اید، تجربه‌تان را در بخش دیدگاه‌ها بنویسید تا دیگر خوانندگان مجله جوان ایرانی هم از تجربه واقعی شما استفاده کنند.
