هر سال در مهرماه جستجوی «روز دختر» در ایران چند برابر می‌شود و خیلی‌ها می‌پرسند: مگر روز دختر در اردیبهشت یا فروردین نبود؟ پاسخ این است که دو مناسبت جدا با یک نام وجود دارد؛ یکی روز جهانی دختر که سازمان ملل تعیین کرده و همیشه ۱۱ اکتبر (۱۹ یا ۲۰ مهر) است، و دیگری روز دختر در ایران که بر اساس تقویم قمری جابه‌جا می‌شود. در این مطلب از جوان ایرانی هر دو را کوتاه و دقیق توضیح می‌دهیم.
روز جهانی دختر چه روزی است؟
روز جهانی دختر (International Day of the Girl Child) هر سال ۱۱ اکتبر برگزار می‌شود. این روز در تقویم شمسی معمولاً به ۱۹ مهر و در برخی سال‌ها به ۲۰ مهر می‌افتد. در سال ۱۴۰۵ این مناسبت مصادف با یکشنبه ۱۹ مهر است.
تاریخچه روز جهانی دختر
مجمع عمومی سازمان ملل متحد در دسامبر ۲۰۱۱ با تصویب قطعنامه ۶۶/۱۷۰، روز ۱۱ اکتبر را «روز جهانی دختر» نام‌گذاری کرد. نخستین بار در سال ۲۰۱۲ این روز در سراسر جهان گرامی داشته شد و از آن زمان هر سال تکرار می‌شود.
هدف این روز جلب توجه به چالش‌هایی است که دختران در بسیاری از کشورها با آن روبه‌رو هستند؛ از دسترسی به آموزش و بهداشت گرفته تا ازدواج زودهنگام و نابرابری فرصت‌ها. سازمان ملل و نهادهایی مثل یونیسف هر سال یک شعار (تم) مشخص برای این روز اعلام می‌کنند و برنامه‌های آموزشی و رسانه‌ای حول آن برگزار می‌شود.
روز دختر در ایران چه روزی است؟
در تقویم رسمی ایران، اول ذی‌القعده، سالروز میلاد حضرت فاطمه معصومه (س)، «روز دختر» نام‌گذاری شده است. این روز آغاز «دهه کرامت» هم هست؛ ده روزی که از میلاد حضرت معصومه (س) شروع می‌شود و به میلاد امام رضا (ع) در ۱۱ ذی‌القعده می‌رسد.
چون این مناسبت بر اساس تقویم قمری است، تاریخ شمسی آن هر سال حدود ۱۰ تا ۱۱ روز جلوتر می‌آید. به همین دلیل یک سال در اردیبهشت و چند سال بعد در فروردین یا اسفند قرار می‌گیرد.
فرق روز دختر در ایران و روز جهانی دختر
| ویژگی | روز جهانی دختر | روز دختر در ایران |
|---|---|---|
| تاریخ | ۱۱ اکتبر (۱۹ یا ۲۰ مهر) | اول ذی‌القعده (متغیر در تقویم شمسی) |
| تعیین‌کننده | سازمان ملل متحد | تقویم رسمی ایران |
| مبنا | حقوق و فرصت‌های دختران در جهان | میلاد حضرت معصومه (س) |
| آغاز | سال ۲۰۱۲ میلادی | — |
| تاریخ ثابت؟ | بله، هر سال یکسان | خیر، هر سال جابه‌جا می‌شود |
آیا روز جهانی دختر در ایران تعطیل است؟
خیر. روز جهانی دختر در تقویم رسمی ایران تعطیل نیست و روز دختر ایران (اول ذی‌القعده) هم جزو تعطیلات رسمی به شمار نمی‌آید. با این حال در هر دو مناسبت، تبریک گفتن و هدیه دادن در خانواده‌ها و شبکه‌های اجتماعی رایج است.
چطور روز دختر را تبریک بگوییم؟
- یک پیام کوتاه و صمیمی: برای دختر، خواهر یا دوست‌تان پیامی بنویسید که به ویژگی واقعی او اشاره کند؛ این از یک متن آماده تأثیر بیشتری دارد. اگر دنبال ایده هستید، مجموعه پیام تبریک روز دختر را ببینید.
- هدیه کوچک اما کاربردی: کتاب، لوازم تحریر خاص، گل یا یک تجربه مشترک مثل رفتن به کافه یا سینما. برای ایده‌های بیشتر مطلب کادو برای دختر دانشجو را بخوانید.
- یک کار ماندگار: ثبت‌نام در یک کلاس یا دوره مورد علاقه او، هم با فلسفه روز جهانی دختر (فرصت آموزش) هماهنگ است و هم سال‌ها در ذهن می‌ماند.
سؤالات متداول
روز جهانی دختر ۱۴۰۵ چه روزی است؟
یکشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۵ برابر با ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶.
روز دختر و روز جهانی دختر یکی است؟
خیر. روز جهانی دختر ۱۱ اکتبر است و روز دختر در ایران اول ذی‌القعده؛ دو مناسبت جدا با دو تاریخ متفاوت.
روز جهانی دختر از چه سالی نام‌گذاری شد؟
با قطعنامه ۶۶/۱۷۰ مجمع عمومی سازمان ملل در دسامبر ۲۰۱۱ و نخستین بار در سال ۲۰۱۲ برگزار شد.
