اگر از میوه‌فروش محل پرتقال بخواهید، احتمالاً می‌پرسد: «تامسون بدهم یا والنسیا؟» و خیلی از ما هم فقط می‌دانیم یکی برای خوردن است و یکی برای آب گرفتن. اما چرا؟ فرق پرتقال تامسون و والنسیا به ساختار میوه، هسته، فصل رسیدن و حتی یک ماده تلخ در آب آن برمی‌گردد. اگر این‌ها را بدانید، دیگر هیچ‌وقت آب پرتقالتان تلخ نمی‌شود.
پرتقال تامسون؛ همان پرتقال «نافی»
تامسون یکی از ارقام گروه پرتقال‌های ناول (Navel) است. ناول در انگلیسی یعنی ناف، و اسمش از برآمدگی کوچکی می‌آید که پایین میوه می‌بینید. آن برآمدگی در واقع یک میوه دوقلوی کوچک و رشدنکرده است که داخل میوه اصلی شکل گرفته. پرتقال‌های ناول از یک جهش طبیعی در برزیل در قرن نوزدهم به وجود آمدند و چون بی‌هسته هستند، فقط با پیوند تکثیر می‌شوند.
تامسون پوست نسبتاً ضخیم و راحت‌کن، پره‌های جدا از هم و طعمی شیرین دارد. همین ویژگی‌ها آن را بهترین انتخاب برای خوردن کرده است. در ایران فصل اصلی آن پاییز و زمستان است.
پرتقال والنسیا؛ پرتقال آب‌گیری
والنسیا یک رقم دیررس است و اسمش را از شهر والنسیا در اسپانیا گرفته، هرچند در قرن نوزدهم در کالیفرنیا پرورش داده شد. والنسیا در دنیا تقریباً تنها پرتقالی است که فصلش تا بهار و تابستان ادامه دارد. ممکن است صفر تا ۹ هسته داشته باشد، پوستش نازک‌تر و چسبیده‌تر است و بیشتر برای گرفتن آب پرتقال کشت می‌شود.
مقایسه تامسون و والنسیا
| ویژگی | تامسون (ناول) | والنسیا |
|---|---|---|
| نشانه ظاهری | برآمدگی ناف‌مانند در انتهای میوه | انتهای صاف و بدون ناف |
| هسته | بی‌هسته | بدون هسته تا چند هسته |
| پوست | ضخیم‌تر و راحت‌کن | نازک‌تر و چسبیده‌تر |
| فصل | پاییز و زمستان | دیررس؛ اواخر زمستان تا تابستان |
| آب | متوسط؛ زود تلخ می‌شود | زیاد؛ طعمش پایدارتر است |
| بهترین کاربرد | خوردن | آب‌گیری |
چرا آب پرتقال تامسون تلخ می‌شود؟
شاید برایتان پیش آمده که آب پرتقال تامسون را بگیرید و نیم ساعت بعد ببینید تلخ شده. مقصر ماده‌ای به نام لیمونین است. در پرتقال‌های ناول، ترکیبی که در میوه وجود دارد بعد از آب‌گیری و به مرور به لیمونین تبدیل می‌شود و طعم را تلخ می‌کند. والنسیا این مشکل را خیلی کمتر دارد. پس قانون ساده این است: اگر با تامسون آب پرتقال می‌گیرید، همان موقع بخورید؛ اگر می‌خواهید آب پرتقال را نگه دارید، والنسیا بخرید.
همین ماجرای تلخ شدن را در لیمو شیرین هم داریم.
موقع خرید چه کنیم؟
- پرتقالی بردارید که نسبت به اندازه‌اش سنگین باشد؛ یعنی آبدارتر است.
- برای تشخیص تامسون، پایین میوه را نگاه کنید؛ نافِ کوچک یا بزرگ نشانه پرتقال ناول است.
- سبز بودن بخشی از پوست والنسیا همیشه به معنی نارس بودن نیست؛ در این رقم گاهی پوست میوه رسیده دوباره کمی سبز می‌شود.
- پرتقال را در جای خنک یا یخچال نگه دارید تا چند هفته تازه بماند.
برای آشنایی با دیگر مرکبات فصل سرما، فرق نارنگی و کینو را هم بخوانید. اگر هم سرماخورده‌اید، درمان‌های خانگی سرماخوردگی را ببینید.
سؤال‌های رایج
پرتقال تامسون شمال بهتر است یا جنوب؟
کیفیت پرتقال بیشتر به رقم، باغ، زمان برداشت و شرایط نگهداری بستگی دارد. بهترین راه این است که از میوه‌فروش بخواهید یکی را امتحان کنید.
والنسیا برای خوردن خوب نیست؟
چرا، خوردنی هم هست و طعم خوبی دارد؛ فقط پوستش سخت‌تر کنده می‌شود و ممکن است هسته داشته باشد.
آب پرتقال تلخ‌شده ضرر دارد؟
نه، فقط طعمش تلخ‌تر شده است. اما برای طعم بهتر، آب پرتقال تامسون را تازه بنوشید.
