آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم
درس چهاردهم فارسی هفتم، «امام خمینی»، در فصل پنجم کتاب («اسلام و انقلاب اسلامی») آمده و نوشته‌ی امیرحسین فردی (با تلخیص) است. این درس زندگی‌نامه‌ی امام خمینی را از کودکی و دوران تحصیل تا پایان زندگی روایت می‌کند. پس از درس، روان‌خوانی «مرخصی» نوشته‌ی محمدرضا کاتب آمده است. در این صفحه معنی واژه‌های دشوار هر دو بخش را می‌خوانید؛ برای نمونه تبعید یعنی فرستادن کسی به اجبار به جایی دور از وطن، تألیف یعنی نوشتن کتاب و ناگزیر یعنی ناچار.
درس چهاردهم فارسی هفتم در یک نگاه
| فصل | نوع متن | نویسنده یا شاعر | پیام اصلی درس | بخش‌های همراه |
|---|---|---|---|---|
| فصل پنجم: اسلام و انقلاب اسلامی | نثر (زندگی‌نامه) | امیرحسین فردی (با تلخیص) | پشتکار در درس خواندن، فروتنی و ساده‌زیستی ارزشمند است | روان‌خوانی «مرخصی» از محمدرضا کاتب |
معنی کلمات درس چهاردهم فارسی هفتم (امام خمینی)
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | مسیر | راه، جهتی که چیزی در آن پیش می‌رود |
| ۲ | مظلوم | کسی که به او ستم شده است |
| ۳ | آزادی‌خواه | کسی که خواهان آزادی است |
| ۴ | متولّد شدن | به دنیا آمدن، زاده شدن |
| ۵ | شلیک | رها کردن گلوله از تفنگ یا سلاح |
| ۶ | سرفراز | سربلند |
| ۷ | مزدور | کسی که در برابر مزد، به فرمان دیگری کاری را انجام می‌دهد |
| ۸ | ناجوانمردانه | به‌شیوه‌ای دور از جوانمردی و انصاف |
| ۹ | از پا درآمدن | کشته شدن؛ از توان افتادن |
| ۱۰ | دلاور | شجاع، دلیر |
| ۱۱ | مکتب‌خانه | جای درس خواندن کودکان در گذشته، پیش از مدرسه‌های امروزی |
| ۱۲ | حوزه‌ی علمیّه | مرکز آموزش علوم دینی |
| ۱۳ | تأسیس کردن | بنیاد گذاشتن، راه انداختن |
| ۱۴ | عالِم | دانشمند، دانا |
| ۱۵ | فروتنی | تواضع، خاکساری |
| ۱۶ | خوش‌بیانی | روشن و زیبا سخن گفتن |
| ۱۷ | سیما | چهره |
| ۱۸ | جذّاب | گیرا، چیزی که توجه را به خود می‌کشد |
| ۱۹ | اعتقادی | مربوط به باور و عقیده |
| ۲۰ | دگرگون کردن | تغییر دادن، زیرورو کردن |
| ۲۱ | درگذشت | مرگ، وفات |
| ۲۲ | علما | جمعِ عالِم؛ دانشمندان (در اینجا عالمان دینی) |
| ۲۳ | مرجعیّت | مرجع تقلید بودن؛ رهبری دینی |
| ۲۴ | مبارزه | کوشش و ایستادگی در برابر کسی یا چیزی |
| ۲۵ | بیگانگان | غریبه‌ها، خارجی‌ها |
| ۲۶ | طرفداری | پشتیبانی، هواداری |
| ۲۷ | اطاعت | فرمان‌برداری |
| ۲۸ | نهضت | قیام، خیزش |
| ۲۹ | اعتراض | مخالفت آشکار با چیزی |
| ۳۰ | تظاهرات | گرد آمدن مردم در خیابان برای بیان خواسته‌ها |
| ۳۱ | مأموران | کارگزاران دولت که کاری را به دستور انجام می‌دهند |
| ۳۲ | تبعید | فرستادن کسی به اجبار به جایی دور از وطن |
| ۳۳ | مرموز | پیچیده و رازآلود، با علت ناروشن |
| ۳۴ | تدریس | درس دادن |
| ۳۵ | تألیف | نوشتن و گردآوردن کتاب |
| ۳۶ | اقامت | ماندن و زندگی کردن در جایی |
| ۳۷ | ناگزیر | ناچار |
| ۳۸ | بر عهده گرفتن | مسئولیت کاری را پذیرفتن |
| ۳۹ | اعتصاب | دست کشیدن از کار یا درس به نشانه‌ی اعتراض |
| ۴۰ | استقبال | به پیشواز کسی رفتن |
| ۴۱ | میهن | وطن، سرزمین مادری |
| ۴۲ | واژگون شدن | سرنگون شدن، برافتادن |
| ۴۳ | غافل | بی‌خبر، ناآگاه |
| ۴۴ | میراث | آنچه از گذشتگان باقی می‌ماند و به دیگران می‌رسد |
| ۴۵ | گران‌بها | باارزش، پربها |
کلمات هم‌خانواده درس چهاردهم
| کلمه | هم‌خانواده‌ها |
|---|---|
| تولّد | ولادت، والد، مولود، متولّد |
| تحصیل | حاصل، محصول، محصّل |
| تأسیس | اساس، مؤسّس، مؤسّسه |
| عالِم | علم، علوم، معلّم، علما |
| اعتقاد | عقیده، عقاید، معتقد |
| اطاعت | طاعت، مطیع |
| مخالفت | خلاف، مخالف، اختلاف |
| اعتراض | معترض، عرض، عریضه |
| تظاهرات | ظاهر، ظهور، مظهر |
| تبعید | بعید، بُعد، ابعاد |
| تدریس | درس، مدرسه، مدرّس، دروس |
| تألیف | اُلفت، مؤلّف، تألیفات |
| اقامت | قیام، قائم، مقیم، قامت |
| استقبال | قبول، قابل، مقبول |
| خصوصیات | خاص، مخصوص، اختصاص |
| میراث | ارث، وارث، موروثی |
مخالف (متضاد) کلمات درس چهاردهم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| مظلوم | ظالم |
| تولّد | مرگ، درگذشت |
| آشکار | پنهان |
| آزاد کردن | زندانی کردن |
| مخالفت | موافقت |
| اطاعت | نافرمانی |
| نزدیک | دور |
| فروتنی | غرور، تکبّر |
| ساده | پرتجمّل |
| غافل | آگاه |
| فعّال | تعطیل |
| پیروزی | شکست |
| جوانی | پیری |
| ممنوع | مجاز |
هم‌معنی (مترادف) کلمات درس چهاردهم
| کلمه | هم‌معنی |
|---|---|
| مسیر | راه |
| دلاور | شجاع، دلیر |
| فروتنی | تواضع، خاکساری |
| عالِم | دانشمند |
| ناگزیر | ناچار |
| نهضت | قیام، خیزش |
| تدریس | درس دادن |
| تألیف | نگارش |
| میهن | وطن |
| غافل | بی‌خبر، ناآگاه |
| گران‌بها | باارزش |
| درگذشت | وفات، مرگ |
نکته‌های املایی درس چهاردهم
- مظلوم: با «ظ»؛ هم‌خانواده‌ی ظلم.
- متولّد و تولّد: تشدید روی «ل» نوشته یا تلفظ می‌شود.
- تحصیل: با «ح» و «ص».
- تأسیس و تألیف: همزه روی کرسی «الف» است.
- علمیّه و مرجعیّت: «ی» مشدّد دارند.
- جذّاب: با «ذ» نوشته می‌شود، نه «ز».
- اطاعت: با «ط» و «ع».
- نهضت: با «ض».
- اعتراض: با «ض» در پایان.
- تظاهرات: با «ظ»؛ هم‌خانواده‌ی ظاهر.
- اعتصاب: با «ص»، نه «س».
- غافل و میراث: «غافل» با «غ» و «میراث» با «ث» است.
معنی کلمات روان‌خوانی «مرخصی»
این داستان از محمدرضا کاتب، ماجرای نوجوانی را روایت می‌کند که پس از چند روز مرخصی، هنگام بازگشت به جبهه با پدر و مادرش خداحافظی می‌کند.
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | گردان | یک واحد نظامی |
| ۲ | مرخصی | اجازه‌ی چند روز دوری از کار یا خدمت |
| ۳ | به کام کسی تلخ کردن | کنایه از ناخوشایند کردن روزهای کسی |
| ۴ | تسویه حساب | برابر کردن حساب؛ تمام کردن کار در جایی |
| ۵ | طفره رفتن | شانه خالی کردن از پاسخ یا کار؛ سر دواندن |
| ۶ | اعزام | فرستادن به جایی |
| ۷ | هول بودن | دستپاچه بودن و عجله داشتن |
| ۸ | پاورچین | آهسته و بی‌صدا راه رفتن |
| ۹ | جا خوردن | ناگهان شگفت‌زده شدن، یکه خوردن |
| ۱۰ | سوءظن | بدگمانی |
| ۱۱ | کلون | قفل چوبی که پشت در نصب می‌کنند |
| ۱۲ | ثواب | پاداش کار نیک |
| ۱۳ | چینه | دیوار گلی |
| ۱۴ | عذرخواهی | پوزش خواستن |
| ۱۵ | نفرین | آرزوی بد کردن برای کسی |
| ۱۶ | حلال کردن | بخشیدن و گذشتن از حق خود |
| ۱۷ | بغض | گرفتگی گلو از غصه، پیش از گریه |
| ۱۸ | غوغا | شلوغی، سروصدا و همهمه |
| ۱۹ | آب غوره گرفتن | کنایه از گریه کردن |
| ۲۰ | محوطه | میدان، فضای پیرامون یک ساختمان |
سؤال‌های پرتکرار
درس امام خمینی فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟
این درس زندگی‌نامه‌ی امام خمینی را از کودکی و دوران تحصیل تا پایان زندگی روایت می‌کند.
پیام درس چهاردهم فارسی هفتم چیست؟
پیامی که می‌توان از این درس گرفت این است که پشتکار در درس خواندن از کودکی، فروتنی و ساده‌زیستی ارزش دارد.
معنی تبعید چیست؟
«تبعید» یعنی فرستادن کسی به اجبار به شهر یا کشوری دور از وطنش.
معنی نهضت و ناگزیر چیست؟
«نهضت» یعنی قیام و خیزش و «ناگزیر» یعنی ناچار.
یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.
