به گزارش گروه روانشناسی رکنا، پاسخ علمی، به نوع ماده مغذی و وضعیت فرد بستگی دارد. عدس چه چیزی برای مغز دارد؟ عدس منبع خوبی از پروتئین گیاهی، فیبر و فولات است و مقداری آهن، منیزیم، روی و سایر ریزمغذی ها نیز دارد. یکی از مهمترین ویژگی های آن، ترکیب همزمان فیبر و مواد مغذی است. فیبر فقط برای دستگاه گوارش اهمیت ندارد. بخشی از فیبر غذایی توسط میکروارگانیسم های روده تخمیر می شود و ترکیباتی مانند اسیدهای چرب کوتاه زنجیر تولید می کند. همین موضوع یکی از مسیرهایی است که پژوهشگران در ارتباط میان روده و مغز بررسی می کنند. اما اینجا نیز باید بین یک مسیر زیستی و یک اثر درمانی تفاوت گذاشت.
فولات؛ ماده ای که مغز به آن نیاز دارد
فولات یا ویتامین B9 برای ساخت DNA و تقسیم سلولی ضروری است و در مسیرهای متابولیکی مرتبط با سیستم عصبی نیز نقش دارد.عدس یکی از منابع غذایی مناسب فولات است.کمبود فولات می تواند با مشکلات مختلف جسمی همراه باشد و در برخی مطالعات، وضعیت پایین فولات با افسردگی ارتباط نشان داده است. اما این به معنای آن نیست که مصرف بیشتر عدس، افسردگی را درمان می کند. در واقع ممکن است بخشی از این ارتباط مربوط به کیفیت کلی رژیم غذایی، وضعیت سلامت فرد یا عوامل دیگری باشد.
آهن و مغز
آهن برای انتقال اکسیژن، تولید انرژی سلولی و عملکرد طبیعی سیستم عصبی اهمیت دارد.مغز به اکسیژن و انرژی زیادی نیاز دارد و بنابراین کمبود شدید آهن می تواند برای عملکرد طبیعی بدن و مغز مشکل ایجاد کند.اما آهن موجود در عدس از نوع **آهن غیرهِم** است و جذب آن با آهن موجود در منابع حیوانی تفاوت دارد.ویتامین C می تواند جذب آهن غیرهِم را افزایش دهد. به همین دلیل ترکیب عدس با منابع غذایی ویتامین C، مانند لیمو ترش یا فلفل دلمه ای، از نظر تغذیه ای ترکیب جالبی است.
عدس و محور روده مغز
یکی از جذاب ترین بخش های داستان حبوبات، فیبر آنهاست.فیبر غذایی می تواند بر ترکیب و فعالیت میکروبیوم روده اثر بگذارد. میکروبیوم نیز از طریق مسیرهای مختلف، از جمله تولید متابولیت ها، ارتباط با سیستم ایمنی و ارتباطات عصبی و هورمونی، با مغز در تعامل است.این همان چیزی است که به آن محور روده مغز گفته می شود. اما نباید از این موضوع نتیجه گرفت که خوردن عدس مستقیما اضطراب یا افسردگی را کاهش می دهد.
پژوهش درباره محور روده مغز هنوز در حال توسعه است و بسیاری از ارتباطات مشاهده شده به معنای رابطه علت و معلولی قطعی نیستند.
آیا حبوبات با افسردگی ارتباط دارند؟
مطالعات تغذیه ای در سال های اخیر بارها ارتباط میان کیفیت رژیم غذایی و سلامت روان را بررسی کرده اند. الگوهای غذایی سرشار از سبزیجات، میوه ها، حبوبات، غلات کامل، مغزها و ماهی در برخی مطالعات با سلامت روان بهتر همراه بوده اند. اما وقتی صحبت از یک ماده غذایی خاص مانند عدس می شود، شواهد بسیار محدودتر است. بنابراین نمی توان گفت عدس یک غذای ضد افسردگی است.
آنچه می توان با اطمینان بیشتری گفت این است که عدس می تواند یکی از اجزای یک الگوی غذایی متنوع و غنی از فیبر و ریزمغذی ها باشد.
یک ترکیب پاییزی جالب؛ عدس و لیمو ترش
اگر بخواهیم از زاویه تغذیه ای به سفره نگاه کنیم، ترکیب عدس با یک منبع ویتامین C جالب است. ویتامین C می تواند جذب آهن غیرهِم موجود در غذاهای گیاهی را افزایش دهد. بنابراین اضافه کردن لیمو ترش به عدسی فقط برای طعم نیست؛ از نظر تغذیه ای نیز می تواند منطقی باشد. این البته به معنی آن نیست که چند قطره لیمو می تواند کم خونی یا کمبود آهن را درمان کند.
عدس بهتر است یا گوشت؟
این دو از نظر تغذیه ای کاملا یکسان نیستند. عدس فیبر و فولات زیادی دارد و منبع پروتئین گیاهی است، اما آهن آن عمدتا از نوع غیرهِم است. گوشت نیز پروتئین باکیفیت و آهن هِم فراهم می کند.
به همین دلیل بهتر است به جای قرار دادن آنها در مقابل یکدیگر، درباره تنوع منابع غذایی صحبت کنیم. برای بسیاری از افراد، وجود حبوبات در رژیم غذایی می تواند راهی برای افزایش دریافت فیبر، فولات و پروتئین گیاهی باشد.
نگاه روانشناختی
وقتی غذا را با سلامت روان پیوند می دهیم، نباید از یک ماده غذایی انتظار داشته باشیم نقش روان درمانگر یا دارو را ایفا کند. اما از طرف دیگر، مغز جدا از بدن زندگی نمی کند. کمبودهای تغذیه ای، وضعیت متابولیک، خواب، فعالیت بدنی و سلامت جسمی می توانند در تجربه روانی انسان نقش داشته باشند. بنابراین نگاه علمی به غذا این نیست که بگوییم عدس اضطراب را درمان می کند؛ بلکه باید بپرسیم آیا این غذا می تواند بخشی از یک الگوی تغذیه ای باشد که مواد مورد نیاز بدن و مغز را تامین می کند؟ برای عدس، پاسخ می تواند مثبت باشد.
عدس منبعی از فولات، فیبر، پروتئین گیاهی، آهن و منیزیم است و از چند مسیر با سلامت عمومی و عملکرد طبیعی بدن و مغز ارتباط پیدا می کند.
فیبر آن نیز از نظر محور روده مغز موضوع پژوهشی مهمی است. با این حال، شواهد فعلی اجازه نمی دهد عدس را درمان افسردگی، اضطراب یا سایر اختلالات روانی معرفی کنیم. عدس یک غذای مغذی است؛ نه یک داروی روانپزشکی و شاید ارزش واقعی آن دقیقا در همین باشد: یک غذای ساده که می تواند بدون ادعای معجزه، بخشی از یک الگوی غذایی مناسب برای بدن و مغز باشد.
