دانیال چاووشی، کارگردان نمایش «رها»، درباره شکلگیری این اثر به خبرنگار اجتماعی رکنا گفت: این نمایش نوشته آیت نتاج است که پیشتر نسخه دیگری از آن را نوشته بود. این متن را پس از جنگ ۱۲ روزه و در شرایطی که نویسنده ناچار به ترک شهر محل زندگی خود شده بود، بار دیگر خواندم و پس از بازگشت نویسنده، متن با توجه به اتفاقات جدید و فضای اجتماعی ایجادشده، بازنویسی و به شکل کنونی درآمده است.
چاووشی افزود: «با توجه به اتفاقاتی که افتاده بود و ناامیدیای که بسیاری از افراد تجربه میکردند، تصمیم گرفتم «رها» را روی صحنه ببرم.»
جنگ چگونه بر مهاجرت و روابط اجتماعی اثر میگذارد؟
مهاجرت یکی از موضوعاتی است که همواره برای کارگردان «رها» محل پرسش بوده است. وی گفت: «من اصولاً با مهاجرت مخالفم و این موضوع همیشه برایم سؤال بوده که چه اتفاقی میافتد که یک نفر تصمیم میگیرد وطنش را ترک کند؛ اینکه فرد به کجا میرود که از وطنش بهتر باشد، پرسشی است که همیشه دوست دارم مطرح کنم.»
چاووشی با اشاره به تأثیر جنگ بر ارتباطات انسانی ادامه داد: بسیاری از افراد با هدف تحصیل، یادگیری و دیدن دنیا تصمیم به مهاجرت میگیرند، اما جنگ میتواند ارتباط میان انسانها را قطع کند. وقتی ارتباطات قطع شود، آگاهی کم میشود و وقتی آگاهی کم شود، امید هم از بین میرود.
به گفته این کارگردان، همین قطع ارتباط و پیامدهای آن بر زندگی افراد از جمله دغدغههایی است که در نمایش «رها» مورد توجه قرار گرفته است.
انتخاب بازیگری با تجربه مشابه شخصیت نمایش
چاووشی درباره انتخاب بازیگر نمایش «رها» نیز توضیح داد: از آنجا که شخصیت اصلی نمایش در خارج از ایران قرار دارد و در طول نمایش با داخل کشور ارتباط برقرار میکند، برای انتخاب بازیگر به دنبال فردی بوده است که علاوه بر توانایی بازیگری، از اخلاق کاری و حرفهای برخوردار باشد و تجربهای نزدیک به فضای شخصیت نمایش داشته باشد.
وی ادامه داد: برای ایفای این نقش، درک شرایطی مانند قطع اینترنت، نداشتن دسترسی به خانواده و بیخبری از وضعیت عزیزان در داخل کشور اهمیت داشت؛ چراکه چنین شرایطی میتواند اضطراب و استرس زیادی برای فرد ایجاد کند.
کارگردان «رها» افزود: مونا کشاورز ویژگیهایی را که برای این نقش میخواستم داشت؛ هم بازیگر توانمندی بود و هم تجربههایی داشت که به درک این موقعیت کمک میکرد. به همین دلیل به این نتیجه رسیدیم که این کار را با او پیش ببریم.
«رها» برای یک نسل خاص ساخته نشده است
چاووشی درباره میزان ارتباط مخاطبان با این نمایش نیز گفت: به نظرم نمایش سن ندارد. خانواده، دوست داشتن، امید و ناامیدی، موضوعاتی هستند که افراد در سنین مختلف میتوانند با آنها ارتباط برقرار کنند و به همین دلیل نمایش «رها» مخاطب خاصی از نظر سنی ندارد.
این کارگردان افزود: در اجرای اول هم مخاطبان در سنین مختلف با نمایش ارتباط گرفتند و همذاتپنداری کردند. حتی بعد از اجرا، افراد در ردههای سنی مختلف درباره تجربههای مشابهی که داشتند با یکدیگر صحبت میکردند.
«رها» چهارمین تجربه کارگردانی چاووشی
دانیال چاووشی درباره سابقه خود در تئاتر نیز گفت: «رها» چهارمین تجربه او در مقام کارگردان است.
وی در حال حاضر در مقطع دکتری رشته جامعهشناسی فرهنگی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی تحصیل میکند.
چاووشی در پایان با اشاره به نگاه خود به مضمون نمایش «رها» گفت: «امید هنوز زنده است و امید کنار ما نشسته است.»
نمایش «رها» به نویسندگی آیت نتاج و کارگردانی دانیال چاووشی در تماشاخانه هیلاج کارگاه نمایش روی صحنه است و اجراهای آن تا ۱۰ مهرماه ادامه دارد. در خلاصه داستان این اثر آمده است: رها دختری نوازنده در سوییت پناهندگیاش در انتظار ملحق شدن نامزدش به سر میبرد؛ در این حین جنگ آغاز میشود.
