در ادامه، با یک نمونه فاکتور، فرمول‌های ساده و جدول مقایسه اجرت، هزینه خرید طلا را مرحله‌به‌مرحله حساب می‌کنیم. قیمت‌ها و درصدهای مثال‌ها آموزشی‌اند و قیمت روز بازار یا نرخ الزامی اجرت نیستند.
نحوه محاسبه اجرت طلا در سه روش
برای بررسی اجرت، اولین سؤال از فروشنده این است: «اجرتی که اعلام می‌کنید، درصدی است یا تومانی؟»
۱. محاسبه اجرت درصدی
در این روش، اجرت درصدی از ارزش طلای قطعه است:
اجرت ساخت = وزن خالص طلا × قیمت هر گرم طلا × درصد اجرت ÷ ۱۰۰
فرض کنید یک دستبند ۵ گرمی انتخاب کرده‌اید، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۰ میلیون تومان و اجرت آن ۱۰ درصد است:
- ارزش طلا: ۵ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- اجرت ساخت: ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۰ ÷ ۱۰۰ = ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
بنابراین، اجرت این دستبند ۵ میلیون تومان است؛ سود و مالیات جداگانه محاسبه می‌شوند.
۲. محاسبه اجرت ثابت به‌ازای هر گرم
اگر فروشنده بگوید «اجرت گرمی ۸۰۰ هزار تومان»، باید این مبلغ را در وزن خالص طلا ضرب کنید:
اجرت ساخت = وزن خالص طلا × اجرت هر گرم
برای همان دستبند ۵ گرمی:
۵ × ۸۰۰٬۰۰۰ = ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
دقت کنید «اجرت هر گرم» با «اجرت کل قطعه» فرق دارد. اگر مبلغ اعلام‌شده مربوط به کل محصول باشد، نباید دوباره آن را در وزن ضرب کنید.
۳. محاسبه اجرت ترکیبی
در روش ترکیبی، اجرت از یک بخش درصدی و یک بخش ثابت تشکیل می‌شود.
مثلاً اگر اجرت دستبند ۵ گرمی، ۵ درصد ارزش طلا به‌اضافه گرمی ۳۰۰ هزار تومان باشد:
|
بخش اجرت
|
محاسبه
|
مبلغ
|
|
بخش درصدی
|
۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۵٪
|
۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
|
|
بخش ثابت
|
۵ × ۳۰۰٬۰۰۰
|
۱٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
|
|
مجموع اجرت
|
جمع دو بخش
|
۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
|
پیش از خرید مشخص کنید مبلغ ثابت برای هر گرم است یا برای کل قطعه.
فرمول محاسبه قیمت طلا ۱۸ عیار با اجرت، سود و مالیات
برای یک قطعه بدون سنگ و بدون هزینه جانبی، محاسبه را به این ترتیب انجام دهید:
۱. ارزش طلا = وزن خالص × قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار
۲. اجرت = مبلغ محاسبه‌شده طبق روش اعلامی فروشنده
۳. سود فروشنده = (ارزش طلا + اجرت) × درصد سود ÷ ۱۰۰
۴. مالیات = (اجرت + سود فروشنده) × نرخ مالیات ÷ ۱۰۰
۵. قیمت نهایی = ارزش طلا + اجرت + سود فروشنده + مالیات
در سال ۱۴۰۵، نرخ مالیات بر ارزش افزوده اجرت ساخت، سود فروشنده و حق‌العمل مربوط به فروش طلا ۱۰ درصد است. اصل طلای به‌کاررفته در مصنوعات از این مالیات معاف است؛ بنابراین نباید ۱۰ درصد را روی کل ارزش طلا حساب کرد. اگر حق‌العمل جداگانه‌ای وجود داشته باشد، در محاسبه بخش مشمول مالیات لحاظ می‌شود.
نمونه فاکتور: یک دستبند ۵ گرمی چقدر تمام می‌شود؟
فرض‌های این خرید:
- قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار: ۱۰ میلیون تومان
- وزن خالص دستبند: ۵ گرم
- اجرت ساخت: ۱۰ درصد
- سود فروشنده در مثال: ۷ درصد
- مالیات اجرت و سود: ۱۰ درصد
|
ردیف فاکتور
|
روش محاسبه
|
مبلغ به تومان
|
|
ارزش اصل طلا
|
۵ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰
|
۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰
|
|
اجرت ساخت
|
۱۰٪ × ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰
|
۵٬۰۰۰٬۰۰۰
|
|
سود فروشنده
|
۷٪ × ۵۵٬۰۰۰٬۰۰۰
|
۳٬۸۵۰٬۰۰۰
|
|
مالیات
|
۱۰٪ × ۸٬۸۵۰٬۰۰۰
|
۸۸۵٬۰۰۰
|
|
مبلغ نهایی فاکتور
|
جمع چهار ردیف
|
۵۹٬۷۳۵٬۰۰۰
|
در این مثال، فاصله ارزش طلای دستبند تا مبلغ فاکتور ۹ میلیون و ۷۳۵ هزار تومان است. از این مبلغ، فقط ۵ میلیون تومان اجرت ساخت است؛ باقی آن به سود فروشنده و مالیات مربوط می‌شود.
جدول اجرت طلا ۱۴۰۵؛ مقایسه تأثیر درصدهای مختلف
اجرت همه مصنوعات یکسان نیست و به طراحی، روش ساخت و ویژگی‌های محصول بستگی دارد. بنابراین، درصدهای زیر سناریوهای مقایسه‌ای‌اند و نباید به‌عنوان جدول نرخ مصوب اجرت استفاده شوند.
در جدول، وزن طلا ۵ گرم، قیمت هر گرم ۱۰ میلیون تومان، سود فرضی فروشنده ۷ درصد و مالیات اجرت و سود ۱۰ درصد است:
|
درصد اجرت فرضی
|
مبلغ اجرت
|
سود فروشنده
|
مالیات
|
قیمت نهایی
|
|
۵٪
|
۲٬۵۰۰٬۰۰۰
|
۳٬۶۷۵٬۰۰۰
|
۶۱۷٬۵۰۰
|
۵۶٬۷۹۲٬۵۰۰
|
|
۱۰٪
|
۵٬۰۰۰٬۰۰۰
|
۳٬۸۵۰٬۰۰۰
|
۸۸۵٬۰۰۰
|
۵۹٬۷۳۵٬۰۰۰
|
|
۱۵٪
|
۷٬۵۰۰٬۰۰۰
|
۴٬۰۲۵٬۰۰۰
|
۱٬۱۵۲٬۵۰۰
|
۶۲٬۶۷۷٬۵۰۰
|
|
۲۰٪
|
۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰
|
۴٬۲۰۰٬۰۰۰
|
۱٬۴۲۰٬۰۰۰
|
۶۵٬۶۲۰٬۰۰۰
|
تمام مبالغ به تومان است.
چطور اجرت تومانی را با اجرت درصدی مقایسه کنیم؟
برای مقایسه دو پیشنهاد، اجرت تومانی را به درصد تبدیل کنید:
درصد معادل اجرت = اجرت کل ÷ ارزش اصل طلا × ۱۰۰
مثلاً اگر ارزش طلای یک قطعه ۵۰ میلیون تومان و اجرت آن ۴ میلیون تومان باشد:
۴٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ × ۱۰۰ = ۸ درصد
پس اجرت این قطعه معادل ۸ درصد ارزش طلای آن است. با ثابت بودن سایر شرایط، این اجرت از پیشنهاد ۱۰ درصدی کمتر خواهد بود.
این محاسبه برای پیدا کردن کمترین اجرت ساخت طلا مفیدتر از مقایسه عبارت‌هایی مانند «کار اقتصادی» یا «اجرت مناسب» است.
موقع فروش طلا چقدر کم می‌شود؟
برای همه طلاها درصد کسر ثابتی وجود ندارد. مبلغ دریافتی به وزن خالص، عیار و نرخ خرید فروشنده در زمان فروش بستگی دارد. اجرت، سود و مالیاتی که هنگام خرید پرداخت کرده‌اید، معمولاً در بازخرید معمول طلا به شما برنمی‌گردند.
برای همان دستبند با فاکتور ۵۹٬۷۳۵٬۰۰۰ تومان، فرض کنید نرخ خرید طلای آن هنگام فروش، گرمی ۱۰ میلیون تومان باشد:
مبلغ فروش = ۵ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
اختلاف با مبلغ خرید:
۵۹٬۷۳۵٬۰۰۰ − ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۹٬۷۳۵٬۰۰۰ تومان
این فاصله حدود ۱۶٫۳ درصد مبلغ فاکتور است. این عدد فقط نتیجه همین مثال است؛ با تغییر قیمت طلا، اجرت اولیه یا نرخ بازخرید، نتیجه تغییر می‌کند.
به همین دلیل، برای برآورد مبلغ فروش، نرخ خرید واقعی فروشنده را بپرسید؛ قیمت فروش درج‌شده روی تابلو الزاماً نرخ بازخرید طلای شما نیست.
آیا قیمت سکه پارسیان هم فقط از وزن طلا به دست می‌آید؟
در محاسبه سکه پارسیان نیز ابتدا ارزش طلای محصول را حساب کنید و سپس آن را با قیمت نهایی فروش مقایسه کنید. اختلاف این دو عدد را بدون مشاهده جزئیات فاکتور، تماماً «اجرت» در نظر نگیرید.
برای مثال، برای بررسی قیمت سکه یک گرمی پارسیان، اگر عیار محصول ۱۸ باشد و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را ۱۰ میلیون تومان فرض کنیم:
ارزش طلای محصول = ۱ × ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
این مبلغ، ارزش طلای داخل محصول است. برای رسیدن به مبلغ پرداختی، جزئیات قیمت‌گذاری و هزینه‌های درج‌شده در فاکتور همان محصول را بررسی کنید.
ساده ترین روش کنترل فاکتور طلا قبل از پرداخت
پیش از خرید، این پنج مورد را از فروشنده بگیرید:
- وزن خالص طلا: اجزای غیرطلایی جدا شده‌اند؟
- قیمت مبنا: نرخ هر گرم مربوط به چه عیاری و با واحد تومان است یا ریال؟
- اجرت: درصدی است، گرمی است یا برای کل قطعه؟
- سود: چند درصد و بر چه مبلغی محاسبه شده است؟
- مالیات: فقط روی بخش‌های مشمول محاسبه شده است؟
برای محاسبه آنلاین اجرت طلا هم همین اطلاعات را وارد کنید. ابزاری که نوع اجرت، مبنای سود یا پایه مالیات را مشخص نمی‌کند، ممکن است عددی متفاوت از فاکتور بدهد.
برای مقایسه دو خرید، وزن و عیار یکسان کافی نیست؛ مبلغ اجرت، سود، مالیات و قیمت نهایی را کنار هم بگذارید.
