بلاگ‌پارس

پرونده روانشناسی گینسی ها / پنج ویژگی روانی زن رالی باز که با خودروی فرمول یک از خط پایان گذشت
خانه » اخبار » پرونده روانشناسی گینسی ها / پنج ویژگی روانی زن رالی باز که با خودروی فرمول یک از خط پایان گذشت

پرونده روانشناسی گینسی ها / پنج ویژگی روانی زن رالی باز که با خودروی فرمول یک از خط پایان گذشت

فهرست مطالب

به گزارش گروه روانشناسی رکنا، بهار سال ۱۹۸۰، پیست برندز هچ انگلستان. صدای موتورهای قدرتمند در فضا پیچیده بود. رانندگان برای پیروزی در مسابقه ای از سری آرورا فرمول یک آماده می شدند رقابتی که خودروهای فرمول یک در آن حضور داشتند، اما جزو مسابقات قهرمانی جهان فرمول یک محسوب نمی شد.

در میان رانندگان مرد، زنی با لباس مسابقه و کلاه ایمنی آبی و زرد در کابین خودروی ولف WR4 نشست. نامش دزیره ویلسون بود راننده ای از آفریقای جنوبی که قرار نبود فقط در مسابقه شرکت کند.

او می خواست برنده شود

چراغ ها خاموش شدند و خودروها به حرکت درآمدند. دزیره از همان ابتدا پیشتاز شد. رقابت به دلیل برخورد خودروها متوقف شد و رانندگان بار دیگر برای شروع آماده شدند. در شروع مجدد نیز ویلسون جایگاه نخست را حفظ کرد و فاصله اش را با تعقیب کنندگان افزایش داد. او نه تنها مسابقه را برد، بلکه سریع ترین دور مسابقه را نیز ثبت کرد و با اختلاف بیش از ۱۵ ثانیه از رقیب بعدی از خط پایان گذشت.

این پیروزی او را به تنها زنی تبدیل کرد که تاکنون یک مسابقه فرمول یک را با خودروی فرمول یک برنده شده است البته با یک توضیح تاریخی مهم: این مسابقه بخشی از سری ملی آرورا بود و در تقویم قهرمانی جهان فرمول یک قرار نداشت.

دزیره ویلسون قهرمان جهان نشد، اما کاری انجام داد که پیش از او هیچ زنی انجام نداده بود. او در رقابتی با خودروهای فرمول یک، تمام رانندگان مرد حاضر در میدان را پشت سر گذاشت.

پرونده روانشناسی گینسی ها / پنج ویژگی روانی زن رالی باز که با خودروی فرمول یک از خط پایان گذشت

دختری که از پنج سالگی به مسابقه علاقه داشت

دزیره راندال ویلسون در ۲۶ نوامبر ۱۹۵۳ در شهر براکپن آفریقای جنوبی به دنیا آمد. پدرش چارلز راندال، موتورسوار مسابقه ای و قهرمان ملی بود. او از کودکی با فضای تعمیرگاه، موتور، ابزار و مسابقه آشنا شد.

دزیره بعدها در مصاحبه ای توضیح داد از همان سالهای نخست زندگی، در گاراژ کنار پدرش می نشست و کارهای او را تماشا می کرد. پدرش بارها در مسابقات آسیب دیده بود و تجربه خطر را از نزدیک می شناخت.

دزیره خیلی زود وارد مسابقات خودروهای کوچک میجت شد خودروهایی تک سرنشین که در پیست های خاکی رقابت می کردند. او در پنج سالگی تجربه مسابقه را آغاز کرده بود و در ۱۲ سالگی توانست در مسابقات میجت آفریقای جنوبی به مقام دوم برسد. این سن برای بسیاری از کودکان، زمان بازی و مدرسه است اما برای دزیره، پیست مسابقه به بخشی از محیط رشد و یادگیری تبدیل شده بود.

البته نباید حضور او در این فضا را فقط به استعداد فردی نسبت داد. پدرش با دنیای مسابقات آشنا بود و امکان دسترسی او به خودرو و محیط تمرین را فراهم می کرد. این حمایت خانوادگی یکی از تفاوت های مهم زندگی او با بسیاری از دخترانی بود که حتی فرصت تجربه چنین ورزشی را نداشتند.

از فرمول وی تا قهرمانی آفریقای جنوبی

دزیره در سال ۱۹۷۲ به مسابقات فرمول وی آفریقای جنوبی وارد شد. فرمول وی از خودروهای تک سرنشینی استفاده می کرد که بخش مهمی از قطعات و فناوری آنها به خودروهای فولکس واگن وابسته بود. او در نخستین سال های حضورش در این رقابت ها نتایج قابل قبولی کسب کرد و بتدریج تجربه بیشتری به دست آورد. در سال های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۶ وارد مسابقات فرمول فورد شد. این مسابقات برای بسیاری از رانندگان جوان، مسیر ورود به رقابت های حرفه ای تر محسوب می شد.

سال ۱۹۷۶ برای او اهمیت ویژه ای داشت. دزیره قهرمان فرمول فورد آفریقای جنوبی شد و جایزه ای با عنوان راننده برتر برای حضور در اروپا دریافت کرد فرصتی که مسیر حرفه ای او را تغییر داد.

او در سال ۱۹۷۷ در رقابت های فرمول فورد ۲۰۰۰ در بریتانیا و هلند و مسابقات منطقه بنلوکس شرکت کرد. ورود به اروپا به معنای ورود به محیطی رقابتی تر بود جایی که رانندگان، تیم ها و حامیان مالی متعددی برای رسیدن به جایگاه های برتر تلاش می کردند.

دزیره برای ادامه مسیر به حمایت مالی نیاز داشت. در ورزش اتومبیلرانی، استعداد به تنهایی کافی نیست. خودرو، قطعات، تیم فنی، حمل ونقل و هزینه های شرکت در مسابقات، بخش بزرگی از مسیر حرفه ای را تشکیل می دهند.

دزیره

مهاجرت به انگلستان فرصتی که از یک مسابقه آغاز شد

یکی از نقاط عطف زندگی دزیره، آشنایی با جان وب، مدیر پیست برندز هچ بود. او در سال ۱۹۷۸ برای شرکت در مسابقه ای ویژه رانندگان زن به انگلستان دعوت شد. دزیره در آن مسابقه پیروز شد و توجه جان وب را جلب کرد.

وب از استعداد او حمایت کرد و زمینه حضورش را در مسابقات فرمول یک بریتانیا فراهم آورد. دزیره و همسرش آلن ویلسون نیز در پیست برندز هچ مشغول به کار شدند. این شغل به آنها کمک کرد در انگلستان مستقر شوند و مسیر حرفه ای خود را ادامه دهند.

در همان سال، دزیره وارد سری آرورا AFX فرمول یک شد رقابتی که در آن خودروهای فرمول یک قدیمی تر و رانندگان حرفه ای حضور داشتند. او با خودروی انزاین N175 مسابقه داد و در چند رقابت نتایج قابل توجهی کسب کرد. در پیست زولدر نیز در شرایط بارانی عملکرد خوبی داشت و به نخستین زنی تبدیل شد که در یک مسابقه فرمول یک پیشتاز شد.

در سال ۱۹۷۹ با خودروی تایرل ۰۰۸ در این رقابت ها حضور یافت و چند بار به مقام سوم رسید. این نتایج نشان می داد پیروزی سالهای بعد اتفاقی تصادفی نبود. او بتدریج به راننده ای تبدیل شده بود که می توانست در میدان رقابت با مردان، نه فقط حضور داشته باشد، بلکه برای سکو و پیروزی بجنگد.

دزیره

۱۹۸۰ سالی که دزیره ویلسون به تاریخ پیوست

سال ۱۹۸۰ بهترین فصل حرفه ای دزیره بود. او با خودروی ولف WR4، متعلق به تیمی که تدی یپ و سید تیلور در آن نقش داشتند، در سری آرورا شرکت کرد. مسابقه برندز هچ در آوریل ۱۹۸۰ یکی از مهم ترین لحظه های زندگی او شد. دزیره در تعیین خط در موقعیت مناسبی قرار گرفت و در شروع مسابقه از رقبای خود پیش افتاد.

در جریان رقابت، برخورد میان خودروی هم تیمی او، جف لیز و یکی از رانندگان دیگر باعث توقف مسابقه شد بنابراین رانندگان ناچار شدند دوباره مسابقه را آغاز کنند.  در شروع دوم نیز ویلسون پیشتاز شد. او با تمرکز و کنترل خودرو فاصله خود را افزایش داد و در پایان با بیش از ۱۵ ثانیه اختلاف به پیروزی رسید.

ثبت سریع ترین دور مسابقه نیز نشان می داد که پیروزی او فقط نتیجه قرار گرفتن در موقعیتی مناسب یا مشکلات رقبا نبود او در طول مسابقه سرعت بالایی داشت  اما اهمیت این اتفاق را باید با یک دقت تاریخی توضیح داد: مسابقه برندز هچ در سری آرورا برگزار شد، نه در مسابقات قهرمانی جهان فرمول یک. سری آرورا رقابتی ملی با خودروهای فرمول یک بود و پیروزی دزیره، پیروزی در یک مسابقه واقعی فرمول یک به معنای استفاده از خودروهای این رده بود، اما عنوان قهرمانی جهان به آن تعلق نمی گرفت.

به همین دلیل، دزیره را باید نخستین و تنها زنی دانست که در یک مسابقه فرمول یک با خودروهای این رده به پیروزی رسیده است نه زنی که یک گرندپری قهرمانی جهان را برده باشد.

دو پیروزی بزرگ دیگر 

دزیره در همان سال ۱۹۸۰ تنها به پیروزی برندز هچ بسنده نکرد. او با آلن دو کادنه در مسابقات قهرمانی جهان خودروهای اسپرت همکاری کرد. این رقابت ها از نظر جسمی و ذهنی دشوار بودند. مسابقات استقامت برخلاف مسابقات سرعت کوتاه، ساعت ها ادامه پیدا می کنند و رانندگان باید در کنار سرعت، مصرف سوخت، وضعیت لاستیک، سلامت خودرو و هماهنگی با هم تیمی را مدیریت کنند.

دزیره و آلن دو کادنه در مسابقه ۱۰۰۰ کیلومتر مونزا و مسابقه شش ساعته سیلورستون به پیروزی رسیدند. این دو نتیجه در فاصله کوتاهی از موفقیت او در برندز هچ به دست آمدند و نشان دادند که توانایی او محدود به خودروهای تک سرنشین نبود. او در مسابقات استقامت نیز می توانست با رانندگان حرفه ای رقابت کند و به پیروزی برسد. در سالهای بعد، حضور در مسابقات لمانز، رقابت های ایندی کار و مسابقات خودروهای اسپرت را تجربه کرد. در لمانز ۱۹۸۳ نیز با خودروی پورشه ۹۵۶ به مقام هفتم رسید.

دزیره

رؤیای گرندپری چرا نتوانست وارد مسابقه قهرمانی جهان شود؟

با وجود پیروزی تاریخی در برندز هچ، دزیره نتوانست در مسابقات قهرمانی جهان فرمول یک به عنوان راننده مسابقه حضور پیدا کند.در گرندپری بریتانیا سال ۱۹۸۰، او با خودروی ویلیامز FW07 تلاش کرد وارد مسابقه شود، اما نتوانست زمان لازم برای راهیابی به رقابت اصلی را ثبت کند.

این ناکامی فقط به مهارت رانندگی مربوط نبود. در فرمول یک آن دوران، تعداد خودروها و ظرفیت پیست محدود بود و رانندگان باید در مرحله تعیین خط، زمان مناسبی ثبت می کردند.

از سوی دیگر، ورود به تیم های بزرگ به حمایت مالی و روابط حرفه ای وابسته بود. زنان در این محیط با موانع بیشتری مواجه بودند و دزیره نیز بارها از دشواری های ناشی از نگاه جنسیت زده سخن گفته است.

در مصاحبه ای با مجله موتور اسپورت، او درباره فشارهای مالی و اجتماعی در مسیر حرفه ای خود صحبت کرد. در همان گفتگو از این موضوع گفت که برخی حامیان مالی نمی خواستند رانندگان مرد مورد حمایت شان از یک زن شکست بخورند.

این روایت نشان می دهد تبعیض فقط در قالب توهین یا منع آشکار ظاهر نمی شود. گاهی از مسیر سرمایه، قرارداد، حمایت و فرصت حضور در رقابت ها عمل می کند.

دزیره در سال ۱۹۸۱ نیز در گرندپری آفریقای جنوبی شرکت کرد مسابقه ای که در شرایط اختلاف و کشمکش میان نهادهای اداره کننده ورزش برگزار شد و در نهایت جایگاه قهرمانی جهانی آن مورد تایید قرار نگرفت. او با خودروی تایرل در این رقابت حاضر شد، اما نتوانست مسابقه را به پایان برساند.

بنابراین، برخلاف برخی روایت های ساده شده، دزیره هرگز در یک مسابقه رسمی قهرمانی جهان فرمول یک استارت نزد هرچند در مسابقات فرمول یک خارج از تقویم قهرمانی جهان شرکت کرد و در آنها پیروز شد.

زندگی پس از رانندگی حرفه ای

دزیره در دهه های بعد بطور کامل از دنیای مسابقات جدا نشد. او در مسابقات خودروهای اسپرت و رقابت های دیگر حضور داشت و تجربه خود را در اختیار نسل های بعد قرار داد. او با آلن ویلسون، که در طراحی پیست های مسابقه فعالیت می کرد، زندگی مشترک داشت. آلن در ادامه مسیر حرفه ای خود در طراحی و مشاوره پیست های اتومبیل رانی شناخته شد.

دزیره نیز در سال های بعد در فعالیت های مرتبط با آموزش رانندگی، مشاوره و مسابقات تاریخی حضور داشت.او در رویدادهای خودروهای کلاسیک مانند گودوود نیز شرکت کرده است. این حضور نشان می دهد که رابطه اش با رانندگی و مسابقه، صرفا به سال های حضور در رقابت های حرفه ای محدود نبود.

نام او در پیست برندز هچ نیز ماندگار شد و جایگاهی به نام او اختصاص یافت یادبودی برای زنی که در همان پیست توانسته بود یکی از مهم ترین پیروزی های تاریخ مسابقات زنان را ثبت کند.

پنج ویژگی روانشناختی  زندگی دزیره ویلسون

این ویژگی ها تشخیص بالینی یا ادعای قطعی درباره شخصیت درونی او نیستند بلکه برداشت هایی محتاطانه از رفتارها و مسیر حرفه ای ثبت شده او هستند.

یادگیری زودهنگام و شکل گیری مهارت از طریق مشاهده

دزیره از کودکی در محیط تعمیرگاه و مسابقات پدرش حضور داشت. مشاهده کار با موتور، ابزار و خودرو، زمینه ای برای آشنایی زودهنگام با مهارت های فنی فراهم کرد.

از منظر یادگیری اجتماعی، بخش مهمی از یادگیری انسان از مشاهده رفتار دیگران و دیدن پیامدهای آن شکل می گیرد. تجربه او نمونه ای از نقش محیط خانوادگی در ایجاد فرصت یادگیری است.

خودکارآمدی در موقعیت های رقابتی

پیروزی در مسابقات فرمول فورد و سپس ورود به سری آرورا نشان می دهد که او توانست مهارت های خود را در موقعیت های دشوارتر بیازماید. خودکارآمدی به باور فرد درباره توانایی انجام یک تکلیف مشخص اشاره دارد. تجربه موفقیت در مراحل کوچک می تواند به فرد کمک کند تا برای ورود به مراحل پیچیده تر آمادگی بیشتری احساس کند.

تاب آوری در برابر موانع ساختاری

دزیره در محیطی فعالیت می کرد که فرصت های مالی و حرفه ای زنان محدودتر بود. او با تغییر کشور، تغییر رشته های مسابقه و استفاده از فرصت های تازه، مسیر حرفه ای خود را ادامه داد. این رفتار را می توان نمونه ای از سازگاری با شرایط دشوار دانست اما نباید تاب آوری را جایگزین اصلاح موانع اجتماعی کرد. مسئولیت برطرف کردن تبعیض فقط بر دوش فردی نیست که با آن مواجه می شود.

تمرکز و تنظیم عملکرد زیر فشار

مسابقه برندز هچ نشان می دهد او توانست در شرایط رقابتی، پس از توقف مسابقه و شروع مجدد، عملکرد موفق خود را حفظ کند. در ورزش های سرعتی، توجه پایدار، پردازش سریع اطلاعات و تصمیم گیری در لحظه اهمیت زیادی دارند. با این حال، بدون داده های روانشناختی یا ارزیابی تخصصی نمی توان درباره سازوکارهای شناختی خاص او ادعای قطعی کرد.

انعطاف پذیری در هویت حرفه ای

دزیره پس از حضور در فرمول یک، در مسابقات استقامت و خودروهای اسپرت نیز فعالیت کرد و در سال های بعد به حوزه های آموزشی و تاریخی نزدیک شد. این تغییر مسیر نشان می دهد که هویت حرفه ای می تواند فراتر از یک عنوان یا رکورد باقی بماند. فرد ممکن است یک نقش را کنار بگذارد، اما علاقه و تجربه خود را در قالب های دیگری ادامه دهد.

معتقدم داستان دزیره ویلسون برای بررسی رابطه میان استعداد فردی و فرصت اجتماعی اهمیت زیادی دارد. در بسیاری از محیط ها، افراد نه بر اساس عملکرد واقعی، بلکه بر اساس انتظاراتی که جامعه از گروه اجتماعی آنها دارد ارزیابی می شوند. وقتی یک زن وارد حوزه ای مردانه می شود، ممکن است عملکرد او نه فقط به عنوان عملکرد یک راننده، مهندس یا مدیر، بلکه به عنوان نماینده تمام زنان سنجیده شود.

این وضعیت فشار روانی مضاعفی ایجاد می کند. یک اشتباه ممکن است به توانایی فرد نسبت داده نشود، بلکه به کلیشه ای درباره جنسیت او تعمیم داده شود. در مقابل، موفقیت او نیز ممکن است بجای آنکه به عنوان یک دستاورد حرفه ای پذیرفته شود، اتفاقی استثنایی تلقی شود.

از منظر روانشناسی اجتماعی، این همان مشکلی است که در ارزیابی های مبتنی بر کلیشه رخ می دهد: فرد بجای آنکه صرفا با معیارهای عملکردی سنجیده شود، زیر سایه پیش فرض های اجتماعی قرار می گیرد.

دزیره ویلسون در چنین فضایی رقابت کرد. با این حال، نباید داستان او را به روایتی ساده از پیروزی اراده بر همه موانع تبدیل کرد. او از حمایت پدر، فرصت های آموزشی، حمایت جان وب، همکاری تیم ها و دسترسی به خودروهای رقابتی بهره برد. این عوامل در کنار استعداد و تلاش شخصی او امکان موفقیت را فراهم کردند.

نکته دیگر، تفاوت میان موفقیت و پذیرش اجتماعی است. دزیره توانست مسابقه ای را ببرد، اما این پیروزی به معنای از میان رفتن موانع ورود زنان به فرمول یک نبود. حتی پس از آن نیز مسیر حضور زنان در این ورزش بسیار محدود باقی ماند.

در زندگی روزمره نیز ممکن است فردی در یک حوزه توانمند باشد، اما فرصت کافی برای نشان دادن توانایی اش نداشته باشد. در چنین شرایطی، توصیه صرف به اعتماد به نفس و تلاش بیشتر کافی نیست. باید دید محیط کار، خانواده، دانشگاه یا ساختار اجتماعی تا چه اندازه امکان رشد را فراهم می کند.

درس مهم دیگر زندگی دزیره، ضرورت جدا کردن هویت از نتیجه است. او با یک پیروزی تاریخی شناخته می شود، اما ارزش زندگی حرفه ای اش به همان یک مسابقه محدود نیست. سال ها رقابت، شکست، یادگیری، تغییر مسیر و فعالیت در رشته های دیگر نیز بخشی از داستان او هستند.

دزیره ویلسون نشان داد برای تغییر یک تصور اجتماعی، لازم نیست فرد سخنرانی کند یا شعار بدهد کافی است در موقعیتی واقعی، توانایی خود را به نمایش بگذارد اما جامعه نیز باید مسئولیت داشته باشد تا فرصت چنین تجربه ای را برای دیگران فراهم کند.

او در برندز هچ پیروز شد نه در یک مسابقه قهرمانی جهان، بلکه در رقابتی با خودروهای فرمول یک که نامش را برای همیشه در تاریخ این ورزش ثبت کرد.





درباره این خبر سوالی دارید؟ در نظرات از رکنا بپرسید.

پایان خبر / رکنا / کدخبر 1266741

منبع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *