به گزارش رکنا، در میان هیاهوی زندگی شهری، تماشای دهها لکلک سفید که بر فراز صخرهها و آشیانههای خود به پرواز درمیآیند، میتواند تجربهای متفاوت و فراموشنشدنی باشد.
زنجان به دلیل تنوع زیستی و برخورداری از زیستگاههای مناسب، یکی از مناطق مهم برای مشاهده پرندگان در ایران به شمار میرود. وجود مناطق حفاظتشده، رودخانهها، کشتزارها و زیستگاههای متنوع باعث شده گونههای مختلفی از پرندگان در این استان حضور داشته باشند.
قلعه لکلکها کجاست؟
قلعه لکلکها در نزدیکی رودخانه قزلاوزن و در حوالی روستای شکورچی قرار دارد. این روستا در بخش زنجانرود و در حدود ۹۰ کیلومتری غرب زنجان واقع شده و مسیر زنجان به ماهنشان دسترسی به این منطقه را امکانپذیر میکند.
زیستگاه لکلکها در واقع صخرهای مرتفع و تیغهایشکل است که دیوارهای طبیعی و بلند ایجاد کرده و سالهاست این پرندگان از آن برای لانهسازی استفاده میکنند.
چرا لکلکها این منطقه را انتخاب کردهاند؟
چند عامل طبیعی و انسانی، شکورچی را به زیستگاهی مناسب برای لکلکهای سفید تبدیل کرده است:
وجود رودخانه قزلاوزن
دسترسی به منابع غذایی
وجود کشتزارها و زمینهای کشاورزی
آبوهوای مناسب در فصل گرم
ارتفاع مناسب صخرهها برای لانهسازی
رفتار دوستانه و حمایتگرانه اهالی روستا
لکلکها معمولاً در فصل بهار به این منطقه مهاجرت میکنند و تا پاییز در آن میمانند. رودخانه نیز منبع مهمی برای تغذیه آنهاست و ماهیها و دیگر موجودات آبزی از جمله منابع غذایی این پرندگان محسوب میشوند.
«حاجی لکلک»؛ پرندهای خوشیمن
لکلکها از گذشته در فرهنگ مردم منطقه جایگاه ویژهای داشتهاند. در باورهای عامیانه، این پرندگان نشانه خوشیمنی و برکت محسوب میشدند. حتی در برخی مناطق، لکلک را «حاجی لکلک» مینامیدند؛ زیرا در گذشته این باور وجود داشت که پرندگان هنگام مهاجرت به زیارت خانه خدا میروند و پس از بازگشت «حاجی» شدهاند.
احترام مردم محلی به لکلکها باعث شده این پرندگان احساس امنیت بیشتری داشته باشند. گفته میشود اهالی در زمان برداشت محصولات نیز بخشی از محصول را برای پرندگان باقی میگذارند.
نماد حیاتوحش زنجان
لکلک سفید در سالهای اخیر به یکی از نمادهای حیاتوحش زنجان تبدیل شده است. حفاظت از این پرندگان مهاجر و افزایش آگاهی مردم درباره اهمیت آنها از جمله اقداماتی است که مورد توجه مسئولان محیط زیست استان قرار گرفته است.
حفظ امنیت محل لانهسازی، جلوگیری از شکار و کاهش عوامل مزاحم میتواند نقش مهمی در تداوم حضور این پرندگان در منطقه داشته باشد.
یک سفر؛ چند جاذبه طبیعی و تاریخی
بازدید از قلعه لکلکها را میتوان با دیدن دیگر جاذبههای ماهنشان و اطراف آن همراه کرد. یکی از دیدنیترین مناطق این محدوده، کوههای رنگارنگ ماهنشان یا آلاداغلار است.
این کوههای رنگارنگ حاصل فرایندهای زمینشناسی طولانی هستند و لایههای متفاوت زمینشناختی، رنگهای متنوعی به آنها بخشیدهاند. تماشای این چشماندازها در کنار پرواز لکلکها، یکی از جذابیتهای این سفر طبیعتگردی است.
معدن چهرآباد و مردان نمکی
در مسیر این منطقه، معدن چهرآباد نیز از جاذبههای تاریخی مهم استان زنجان است. این معدن در نزدیکی روستای حمزهلو ماهنشان قرار دارد و به دلیل کشف «مردان نمکی» شهرت جهانی پیدا کرده است.
برخی آثار و اشیای بهدستآمده از این معدن به دورههای تاریخی مختلف از جمله هخامنشی و ساسانی نسبت داده شدهاند. بخشی از مردان نمکی کشفشده در موزه ایران باستان نگهداری میشود و تعدادی نیز در موزه باستانشناسی زنجان به نمایش درآمدهاند.
قزلاوزن؛ رودخانهای که زندگی را جاری میکند
رودخانه قزلاوزن یکی دیگر از مهمترین عناصر طبیعی این منطقه است. این رودخانه که نامی ترکی دارد، از رودخانههای مهم و پرآب ایران محسوب میشود و در شکلگیری زیستگاههای طبیعی اطراف خود نقش مهمی دارد.
وجود همین رودخانه، در کنار صخرههای مرتفع و زمینهای کشاورزی، شرایط مناسبی برای حضور و تغذیه پرندگان مهاجر ایجاد کرده است.
بهترین زمان بازدید
اگر هدف شما تماشای لکلکهاست، فصل بهار و تابستان زمان مناسبتری برای سفر به منطقه است؛ زیرا لکلکهای مهاجر در این دوره در زیستگاه خود حضور دارند. البته پیش از سفر بهتر است شرایط مسیر و وضعیت دسترسی به محل را بررسی کنید.
نکته مهم برای طبیعتگردان: هنگام بازدید از زیستگاه لکلکها، از نزدیکشدن بیش از حد به لانهها، ایجاد سروصدا، غذا دادن مستقیم به پرندگان و ایجاد مزاحمت برای آنها خودداری کنید. تماشای حیاتوحش زمانی ارزشمند است که بدون آسیبزدن به آن انجام شود.
