در روزهایی که افت فشار یا قطعی چندساعته آب به بخشی از تجربه روزمره شهروندان تبدیل شده، روشن بودن چراغ یک استخر بزرگ پرسشهای زیادی ایجاد میکند: آیا در شرایط بحران کم آبی تهران، فعالیت استخرها همچنان قابل دفاع است؟
پاسخ به این سؤال به نحوه فعالیت هر مجموعه بستگی دارد. استخری که نشتی دارد، آب را بیدلیل تعویض میکند یا میزان مصرفش را نمیسنجد، طبیعتا سهمی در هدررفت منابع دارد. در مقابل، استخری که آب را بهطور مداوم تصفیه و در مدار گردش نگه میدارد و هدررفت را کنترل میکند، لزوما هر روز آب زیادی مصرف نمیکند.
کمآبی تهران فقط نتیجه کاهش بارش نیست. افت ذخیره سدها، فشار بر منابع زیرزمینی، مصرف بالای آب و تداوم خشکسالی، این بحران را به مسئلهای جدی برای پایتخت تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، استخرها نیز به یکی از مصارف مورد توجه تبدیل شدهاند؛ موضوعی که هم به مدیریت مصرف آب و هم به سلامت، ورزش و اشتغال مجموعههای ورزشی مربوط میشود.
بحران آب تهران چه تأثیری بر استخرها گذاشته؟
یکی از نخستین آثار بحران، افزایش حساسیت عمومی نسبت به مصرف آب در مجموعههای ورزشی است. وقتی خانوارها با افت فشار یا قطعی آب مواجهاند، فعالیت استخری با سطح وسیع آب میتواند به نمادی از مصرف غیرضروری تبدیل شود.
در نتیجه، ممکن است نظارت بر استخرها افزایش پیدا کند و برخی مجموعهها با محدودیت آبگیری، کاهش ساعت فعالیت یا الزام به رعایت دستورالعملهای مدیریت مصرف مواجه شوند. البته این موضوع به معنی تعطیلی همه استخرها نیست.
نکته مهم این است که میزان آب موجود در استخر با میزان مصرف آب آن یکی نیست. استخرهای استاندارد آب را در یک مدار بسته گردش میدهند، تصفیه و ضدعفونی میکنند و فقط بخشی از آب را برای جبران هدررفت جایگزین میکنند.
وضعیت تعطیلی استخرها در سال ۱۴۰۵
محدودیت آب استخرهای تهران لزوما به معنی تعطیلی سراسری این مجموعهها نیست. ممکن است یک استخر به دلیل افت فشار، مشکل در تامین آب بهداشتی، نقص فنی یا دستور محلی موقتا تعطیل شود، در حالی که مجموعه دیگری به فعالیت خود ادامه دهد.
در حال حاضر دستور سراسری برای تعطیلی استخرهای پایتخت صادر نشده است. اگر به دنبال اطلاع از وضعیت مجموعههای فعال هستید، بهتر است فهرست و اطلاعات هر استخر تهران را بررسی کنید تا به جواب قطعیتری برسید.
بررسی مصرف آب استخرها؛ آیا استخرها واقعا مصرف بالایی دارند؟
تصور اینکه هر استخر بعد از پایان روز تخلیه و دوباره پر میشود، با نحوه بهرهبرداری استاندارد بسیاری از استخرها مطابقت ندارد. آب استخر در یک چرخه مشخص گردش میکند و پس از عبور از سیستمهای تصفیه و ضدعفونی دوباره به استخر برمیگردد.
مصرف آب بیشتر از مسیرهای دیگری اتفاق میافتد؛ از جمله:
-
تبخیر آب: بهخصوص در استخرهای روباز و هوای گرم
-
پاشش آب: هنگام شنا یا بازی در آب بخشی از آب از استخر خارج میشود
-
شستوشوی فیلتر: فیلترها برای حفظ عملکرد مناسب به شستوشوی دورهای نیاز دارند
-
نظافت مجموعه: دوشها و شستوشوی محوطه نیز مصرف آب ایجاد میکنند
-
نشتی: ترک سازه، لولهها یا مخزن میتواند هدررفت قابل توجهی ایجاد کند
-
سرریز: پر کردن بیش از حد استخر یا کنترل نکردن سطح آب باعث هدررفت میشود
به همین دلیل، برای سنجش مصرف یک مجموعه نباید فقط اندازه استخر را در نظر گرفت. میزان آب جبرانی، تعداد مراجعهکنندگان و مقدار آب مصرفی به ازای هر روز فعالیت، معیارهای دقیقتری برای مقایسه هستند.
بنابراین نمیتوان گفت مشخصا کمآبی تهران مشخصا تقصیر استخرهاست. چرا که با سیستم گردشی آب استخرها، مصرف نهایی هر مجموعه چندان چشمگیر نیست.
راهکارهای مدیریت و صرفهجویی آب در استخرها
راهکارهای صرفهجویی آب در استخر بیشتر از آنکه به اقدامات پیچیده نیاز داشته باشند، به مدیریت دقیق مصرف و نگهداری درست تجهیزات وابستهاند. در ادامه سادهترین راهکارهای صرفهجویی آب در استخر را به شما میگوییم.
اندازهگیری دقیق مصرف
نصب کنتور مجزا برای استخر و ثبت میزان آب جبرانی، اولین قدم برای شناسایی مصرف غیرعادی است. افزایش ناگهانی مصرف میتواند نشانه نشتی یا مشکل فنی باشد.
شناسایی و رفع نشتی
اگر سطح آب بیشتر از مقدار طبیعی پایین میرود، باید سیستم لولهکشی، مخزن و بدنه استخر بررسی شود. تعمیر نشتی از آبگیری مکرر و هدررفت منابع جلوگیری میکند.
استفاده از پوشش استخر
پوشاندن سطح استخر در زمان تعطیلی، بهخصوص در استخرهای روباز، میتواند میزان تبخیر را کاهش دهد و از ورود آلودگی به آب جلوگیری کند.
جلوگیری از سرریز و پاشش آب
تنظیم سطح آب، کنترل دمای آب و آموزش شناگران و کارکنان برای جلوگیری از پاشش غیرضروری، از اقدامات ساده اما مؤثر برای مدیریت مصرف آب هستند.
شستوشوی اصولی فیلتر
فیلتر نباید صرفا بر اساس یک برنامه زمانی ثابت شسته شود. بررسی فشار فیلتر و دستورالعمل سازنده میتواند زمان مناسب شستوشو را مشخص کند و از مصرف اضافی آب جلوگیری شود.
حفظ کیفیت آب
تصفیه و ضدعفونی مناسب آب باعث میشود نیازی به تخلیه و پر کردن مکرر استخر نباشد. در نتیجه، رعایت اصول بهداشتی همزمان به کاهش مصرف آب کمک میکند.
آینده استخرهای تهران در شرایط کمآبی چیست؟
آینده استخرهای تهران احتمالا بین دو انتخاب «فعالیت بدون محدودیت» و «تعطیلی کامل» خلاصه نمیشود. راهکار منطقیتر میتواند ادامه فعالیت مجموعههایی باشد که استانداردهای مشخصی برای مصرف آب دارند.
کنتور مستقل، سقف مصرف متناسب با ظرفیت استخر، بررسی منظم نشتی، استفاده از پوشش در استخرهای روباز و ثبت دورهای میزان مصرف میتوانند بخشی از این استانداردها باشند که در بخش قبلی بررسی کردیم.
در دورههای شدید بحران کمآبی ایران نیز میتوان محدودیتهایی مانند کاهش آبگیری، محدودکردن تعویض گسترده آب یا کاهش ساعت فعالیت مجموعههای پرمصرف را در نظر گرفت.
نکته مهم، شفافیت در اجرای این محدودیتهاست. شهروندان باید بدانند چرا فعالیت یک مجموعه ادامه دارد و مجموعه دیگری تعطیل شده است. اگر معیارها بر اساس میزان مصرف و میزان هدررفت تعیین شوند، تصمیمها نیز قابل دفاعتر خواهند بود.
جمعبندی
بحران کم آبی تهران فشار بیشتری بر استخرهای پایتخت وارد کرده، اما این بحران لزوما به معنی تعطیلی همه مجموعهها نیست. مسئله اصلی این است که هر استخر چقدر آب مصرف میکند، چه مقدار از آن هدر میرود و برای کاهش مصرف چه اقداماتی انجام میدهد.
اندازهگیری مصرف، رفع نشتی، استفاده از پوشش، جلوگیری از سرریز و شستوشوی اصولی فیلتر میتوانند نقش مهمی در کاهش مصرف داشته باشند. بنابراین به جای نگاه صفر و صدی به فعالیت استخرها، میتوان مدیریت مصرف و عملکرد واقعی هر مجموعه را معیار قرار داد.
سوالات متداول
آیا بحران آب باعث تعطیلی استخرهای تهران شده است؟
ممکن است برخی استخرها به دلیل افت فشار، مشکل تامین آب، نقص فنی یا دستور محلی موقتا تعطیل شوند؛ اما نمیتوان بدون اعلام رسمی از تعطیلی سراسری همه استخرهای تهران صحبت کرد.
چه راهکارهایی برای کاهش مصرف آب در استخرها وجود دارد؟
اندازهگیری آب جبرانی، رفع نشتی، استفاده از پوشش، جلوگیری از سرریز و پاشش، شستوشوی اصولی فیلتر و حفظ کیفیت آب از مهمترین راهکارها هستند.
آیا استفاده از استخر در شرایط کمآبی توجیه دارد؟
اگر مجموعه مصرف آب را اندازهگیری کند، هدررفت را کاهش دهد و آب را به شکل اصولی تصفیه و در مدار گردش نگه دارد، ادامه فعالیت محدود و ضابطهمند آن قابل دفاع است.
