به گزارش رکنا، بوی بدن معمولاً به ترکیب عرق با باکتری‌های سطح پوست مربوط است و عواملی مانند گرما، فعالیت بدنی، تغییرات هورمونی، برخی غذاها و داروها می‌توانند آن را تغییر دهند. بااین‌حال، تغییر ناگهانی و ماندگار بوی بدن یا افزایش غیرمعمول تعریق گاهی نیازمند ارزیابی پزشکی است.
چه تغییراتی در بوی بدن نیاز به توجه دارند؟
همه بوها معنای یکسانی ندارند و نمی‌توان فقط با بو یک بیماری را تشخیص داد. بااین‌حال، توجه به تغییرات تازه و علائم همراه می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر کمک کند.
جدول راهنمای تغییر بوی بدن و علت‌های احتمالی
|
تغییر مشاهده‌شده
|
علت‌های احتمالی
|
چه زمانی پیگیری کنیم؟
|
|---|---|---|
|
بوی تندتر عرق
|
گرما، ورزش، استرس، تغییرات هورمونی یا بعضی غذاها
|
اگر با رعایت بهداشت همچنان ادامه دارد
|
|
افزایش ناگهانی تعریق
|
داروها، تغییرات هورمونی یا برخی مشکلات پزشکی
|
اگر بدون فعالیت یا در هوای خنک رخ می‌دهد
|
|
بوی میوه‌ای در عرق یا نفس
|
گاهی افزایش کتون‌ها؛ در افراد مبتلا به دیابت می‌تواند هشداردهنده باشد
|
به‌ویژه اگر با تشنگی شدید، تهوع، استفراغ یا تنفس غیرعادی همراه است
|
|
بوی غیرمعمول و ماندگار، شبیه مواد شیمیایی
|
علل مختلفی از جمله برخی مشکلات متابولیک یا بیماری‌های زمینه‌ای
|
اگر تازه ایجاد شده یا همراه با علائم دیگری است
|
|
بوی بد پا یا زیر بغل
|
تعریق، رشد باکتری‌ها و گاهی عفونت‌های پوستی
|
اگر همراه با قرمزی، درد، خارش یا زخم است
|
این جدول برای آگاهی عمومی است؛ نوع بو به‌تنهایی تشخیص پزشکی محسوب نمی‌شود.
آیا بوی بدن می‌تواند نشانه دیابت یا بیماری کبد و کلیه باشد؟
در برخی شرایط، تغییر بوی بدن یا نفس ممکن است با بیماری‌های زمینه‌ای ارتباط داشته باشد؛ اما این ارتباط قطعی نیست و برای تشخیص، بررسی علائم و در صورت نیاز آزمایش پزشکی لازم است.
-
دیابت: بوی میوه‌ای یا شبیه استون در نفس می‌تواند در برخی افراد نشانه افزایش کتون‌ها باشد. اگر این بو همراه با تهوع، استفراغ، درد شکم، تنفس سریع یا عمیق و گیجی است، احتمال یک وضعیت اورژانسی مانند کتواسیدوز دیابتی مطرح می‌شود و باید فوراً به اورژانس مراجعه کرد.
-
بیماری‌های کبدی: برخی اختلالات جدی کبد می‌توانند بوی غیرمعمولی در نفس ایجاد کنند؛ این علامت به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.
-
بیماری‌های کلیوی: در بعضی موارد، اختلال عملکرد کلیه با تغییر بوی نفس یا بدن همراه می‌شود، اما نشانه‌های دیگری نیز باید بررسی شوند.
چه عواملی بدون وجود بیماری باعث تغییر بوی بدن می‌شوند؟
در بسیاری از موارد، دلیل تغییر بو ساده‌تر از آن چیزی است که تصور می‌شود. عوامل زیر می‌توانند نقش داشته باشند:
-
تعریق زیاد: گرما، ورزش و استرس میزان تعریق را افزایش می‌دهند.
-
تغییرات هورمونی: بلوغ و یائسگی ممکن است الگوی تعریق و بوی بدن را تغییر دهند.
-
رژیم غذایی: سیر، پیاز و بعضی ادویه‌ها می‌توانند بر بوی نفس یا عرق اثر بگذارند.
-
داروها و مکمل‌ها: بعضی داروها ممکن است تعریق یا بوی بدن را تغییر دهند؛ دارو را بدون مشورت قطع نکنید.
-
باکتری‌های سطح پوست: با تجزیه ترکیبات موجود در عرق، بو ایجاد می‌شود؛ بنابراین تعریق بیشتر همیشه به معنای بوی شدیدتر نیست.
برای کاهش بوی نامطبوع بدن چه کنیم؟
-
زیر بغل، کشاله ران و پاها را مرتب بشویید و پس از شست‌وشو کاملاً خشک کنید.
-
لباس و جوراب تمیز بپوشید و لباس‌های عرق‌کرده را عوض کنید.
-
از ضدتعریق یا دئودورانت مناسب استفاده کنید؛ ضدتعریق میزان عرق را کاهش می‌دهد، درحالی‌که دئودورانت بیشتر برای کنترل یا پوشاندن بو به کار می‌رود.
-
لباس‌های قابل‌تنفس، مانند لباس‌های نخی، انتخاب کنید.
-
اگر متوجه شده‌اید غذای خاصی بوی بدن را تغییر می‌دهد، مصرف آن را بررسی کنید.
-
از شست‌وشوی بیش‌ازحد یا استفاده از مواد محرک روی پوست خودداری کنید.
اگر بوی بدن با این اقدامات بهتر نشد، یا ناگهان تغییر کرد و تعریق غیرعادی ایجاد شد، برای بررسی علت با پزشک مشورت کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر تغییر بوی بدن پایدار است، بدون علت مشخص شروع شده، با افزایش قابل‌توجه تعریق همراه است یا زندگی روزمره‌تان را مختل کرده، بهتر است ارزیابی پزشکی انجام شود.
در صورت بوی میوه‌ای نفس همراه با استفراغ، تنفس غیرعادی، گیجی یا ضعف شدید، به‌خصوص در فرد مبتلا به دیابت، فوراً به اورژانس مراجعه کنید. برای تشخیص بیماری، به بو یا نشانه‌های ظاهری به‌تنهایی تکیه نکنید.
