به گزارش رکنا، با افزایش سن، بسیاری از افراد متوجه می‌شوند که خواندن پیام‌های تلفن همراه، مطالعه کتاب یا دیدن نوشته‌های ریز برایشان دشوارتر شده است. این مشکل که به آن «پیرچشمی» می‌گویند، معمولاً از حدود ۴۰ تا ۴۵ سالگی آغاز می‌شود و به‌تدریج پیشرفت می‌کند.
اما آیا می‌توان پیرچشمی را با لیزر درمان کرد؟ آیا قطره‌های چشمی جدید می‌توانند جایگزین عینک مطالعه شوند؟ متخصصان چشم‌پزشکی می‌گویند روش‌های مختلفی برای مدیریت این عارضه وجود دارد، اما همه آن‌ها برای تمام افراد مناسب نیستند و برخی تبلیغات درباره درمان قطعی پیرچشمی با جراحی، اغراق‌آمیز است.
پیرچشمی چیست و چرا با افزایش سن ایجاد می‌شود؟
پیرچشمی یکی از تغییرات طبیعی چشم در روند افزایش سن است. در چشم سالم، عدسی با تغییر شکل خود کمک می‌کند اشیای نزدیک و دور واضح دیده شوند.
با بالا رفتن سن، عدسی انعطاف‌پذیری خود را به‌تدریج از دست می‌دهد و توانایی چشم برای تمرکز روی اجسام نزدیک کاهش پیدا می‌کند. به همین دلیل، فرد هنگام مطالعه یا کار با تلفن همراه به فاصله بیشتری نیاز پیدا می‌کند یا نوشته‌های ریز را تار می‌بیند.
از علائم رایج پیرچشمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
دشواری در خواندن نوشته‌های ریز
-
نیاز به دور نگه داشتن کتاب یا تلفن همراه برای دیدن واضح‌تر
-
خستگی چشم هنگام مطالعه
-
سردرد پس از کار طولانی با اشیای نزدیک
-
نیاز به نور بیشتر برای مطالعه
پیرچشمی معمولاً با افزایش سن پیشرفت می‌کند و بخشی طبیعی از روند سالمندی چشم محسوب می‌شود.
عینک مطالعه؛ ساده‌ترین روش اصلاح پیرچشمی
استفاده از عینک مطالعه یکی از رایج‌ترین و ساده‌ترین روش‌های اصلاح پیرچشمی است. این عینک‌ها کمک می‌کنند فرد هنگام مطالعه، استفاده از تلفن همراه یا انجام کارهای نزدیک، تصاویر واضح‌تری ببیند.
عینک‌های مطالعه ممکن است به‌صورت آماده یا با شماره اختصاصی تجویز شوند. اگر فرد علاوه بر پیرچشمی، نزدیک‌بینی، دوربینی یا آستیگماتیسم نیز داشته باشد، ممکن است به عینک طبی مخصوص نیاز پیدا کند.
انتخاب شماره مناسب بهتر است پس از معاینه چشم‌پزشک یا بینایی‌سنج انجام شود.
آیا قطره‌های جدید می‌توانند پیرچشمی را درمان کنند؟
در سال‌های اخیر قطره‌هایی برای بهبود موقت دید نزدیک در افراد مبتلا به پیرچشمی وارد بازار شده‌اند. دو نمونه از این داروها که در گزارش متخصص چشم‌پزشکی به آن‌ها اشاره شده، Vuity و Vizz هستند.
این قطره‌ها با اثرگذاری بر اندازه مردمک، عمق میدان دید را افزایش می‌دهند و می‌توانند دید نزدیک را برای مدتی بهبود دهند.
۱. قطره Vuity
این قطره حاوی پیلوکارپین است و با تنگ کردن مردمک چشم، به بهبود موقت دید نزدیک کمک می‌کند. اثر آن دائمی نیست و معمولاً باید طبق دستور پزشک مصرف شود.
۲. قطره Vizz
این قطره نیز برای بهبود دید نزدیک در مبتلایان به پیرچشمی طراحی شده و با اثرگذاری بر مردمک، می‌تواند نیاز به عینک مطالعه را در برخی فعالیت‌ها کاهش دهد.
نکته مهم این است که این قطره‌ها پیرچشمی را از بین نمی‌برند و انعطاف‌پذیری ازدست‌رفته عدسی را بازنمی‌گردانند؛ بلکه اثر آن‌ها موقتی است.
عوارض قطره‌های درمان پیرچشمی چیست؟
با وجود اینکه این قطره‌ها می‌توانند برای برخی افراد مفید باشند، مصرف آن‌ها بدون خطر نیست.
عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:
-
سردرد
-
قرمزی یا تحریک چشم
-
تاری دید موقت
-
دشواری دید در نور کم
-
اختلال موقت در تمرکز بینایی
در موارد نادر، داروهای چشمی حاوی پیلوکارپین با عوارض جدی شبکیه، از جمله پارگی یا جداشدگی شبکیه، ارتباط داشته‌اند. به همین دلیل، افراد دارای سابقه بیماری‌های شبکیه یا عوامل خطر مرتبط باید پیش از مصرف معاینه شوند.
اگر هنگام مصرف قطره با جرقه‌های نوری، افزایش ناگهانی مگس‌پران یا احساس پرده در میدان دید مواجه شدید، باید فوراً به چشم‌پزشک مراجعه کنید.
توجه: قطره‌های درمان پیرچشمی فقط باید با تجویز و نظارت پزشک استفاده شوند.
آیا لیزیک می‌تواند پیرچشمی را درمان کند؟
یکی از پرسش‌های رایج افراد میانسال این است که آیا جراحی لیزیک می‌تواند آن‌ها را از عینک مطالعه بی‌نیاز کند؟
لیزیک به‌طور معمول برای اصلاح عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده می‌شود؛ اما پیرچشمی به دلیل کاهش انعطاف‌پذیری عدسی ایجاد می‌شود و با این جراحی به‌صورت قطعی برطرف نمی‌شود.
در برخی افراد، روش‌هایی مانند مونوویژن با لیزر ممکن است برای کاهش وابستگی به عینک در فاصله نزدیک و دور به کار بروند. در این روش، یک چشم بیشتر برای دید دور و چشم دیگر برای دید نزدیک تنظیم می‌شود.
با این حال، این روش ممکن است درک عمق، کیفیت دید یا سازگاری فرد با دید دوچشمی را تحت تأثیر قرار دهد و برای همه مناسب نیست.
از آنجا که پیرچشمی با گذشت زمان پیشرفت می‌کند، حتی پس از بعضی جراحی‌ها نیز ممکن است فرد در آینده به عینک مطالعه نیاز پیدا کند.
لنزهای چندکانونی؛ آیا برای همه مناسب هستند؟
لنزهای چندکانونی یکی دیگر از روش‌های مدیریت مشکلات دید نزدیک و دور هستند. این لنزها معمولاً در جراحی آب مروارید و هنگام جایگزینی عدسی طبیعی چشم با لنز مصنوعی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این لنزها می‌توانند به فرد کمک کنند در فاصله‌های مختلف بهتر ببیند و وابستگی به عینک را کاهش دهند.
با این حال، همه افراد گزینه مناسبی برای استفاده از لنزهای چندکانونی نیستند. سلامت قرنیه، شبکیه و عصب بینایی، وضعیت چشم و انتظارات بیمار در انتخاب این روش اهمیت دارند.
برخی افراد پس از استفاده از این لنزها ممکن است با پدیده‌هایی مانند هاله اطراف چراغ‌ها، خیرگی یا کاهش کنتراست دید مواجه شوند.
بنابراین انتخاب لنز چندکانونی باید پس از معاینه دقیق و بررسی شرایط چشم انجام شود. این روش نیز درمانی کاملاً جدید نیست و سال‌هاست در جراحی‌های چشم کاربرد دارد.
برای انتخاب روش مناسب درمان پیرچشمی چه باید کرد؟
انتخاب روش مناسب به سن، وضعیت بینایی، سلامت عدسی و سایر بخش‌های چشم، نیازهای روزمره و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد.
به‌طور کلی:
-
عینک مطالعه: گزینه‌ای ساده و کم‌خطر برای اصلاح دید نزدیک است.
-
قطره‌های چشمی: ممکن است دید نزدیک را به‌طور موقت بهبود دهند، اما نیازمند بررسی پزشکی هستند.
-
روش‌های لیزری: در افراد منتخب می‌توانند وابستگی به عینک را کاهش دهند، اما پیرچشمی را به‌طور قطعی متوقف نمی‌کنند.
-
لنزهای چندکانونی: در شرایط خاص، به‌ویژه هنگام جراحی آب مروارید، قابل بررسی هستند.
جمع‌بندی
پیرچشمی یکی از تغییرات طبیعی چشم با افزایش سن است و معمولاً از حدود ۴۰ سالگی آغاز می‌شود. اگرچه روش‌هایی مانند عینک مطالعه، قطره‌های چشمی، جراحی‌های لیزری و لنزهای چندکانونی می‌توانند به بهبود دید نزدیک کمک کنند، هیچ‌کدام برای همه افراد مناسب نیستند.
قطره‌های جدید نیز درمان قطعی پیرچشمی محسوب نمی‌شوند و مصرف آن‌ها باید با تجویز پزشک باشد. بنابراین پیش از انتخاب هر روش درمانی، معاینه کامل چشم و مشورت با متخصص ضروری است.
