به گزارش رکنا، بسیاری از افراد بعد از یک یا چند شب خواب ناکافی احساس میکنند زودرنجتر، بیحوصلهتر یا کمانگیزهتر شدهاند. این فقط یک احساس نیست؛ علوم اعصاب نشان میدهد کمبود خواب واقعاً عملکرد شبکههای تنظیمکننده هیجان در مغز را تغییر میدهد.
وقتی خواب کافی ندارید، فعالیت آمیگدالا (Amygdala)، بخشی از مغز که در پردازش ترس و هیجانهای منفی نقش دارد، افزایش پیدا میکند. در مقابل، قشر پیشپیشانی (Prefrontal Cortex) که مسئول تصمیمگیری، خودکنترلی، قضاوت و تنظیم احساسات است، کارایی کمتری پیدا میکند. نتیجه این تغییرات، واکنشهای هیجانی شدیدتر، کاهش صبر، افزایش استرس و دشوارتر شدن کنترل احساسات است.
پژوهشها همچنین نشان میدهند کمبود خواب فقط احساسات منفی را تقویت نمیکند؛ بلکه احساسات مثبت مانند انگیزه، اشتیاق، لذت و امید را نیز کاهش میدهد. به همین دلیل، بعد از چند شب کمخوابی ممکن است فعالیتهایی که معمولاً برایتان لذتبخش هستند، دیگر جذاب به نظر نرسند.
این تغییرات معمولاً به این معنا نیست که شخصیت شما عوض شده یا دچار یک مشکل دائمی شدهاید. در بسیاری از موارد، مغز فقط فرصت کافی برای انجام فرآیندهای ضروری خود را نداشته است. هنگام خواب، مغز خاطرات را تثبیت میکند، تعادل مواد شیمیایی مرتبط با خلقوخو را حفظ میکند و شبکههای مسئول تنظیم هیجان را بازیابی میکند.
به همین دلیل، اگر بعد از چند شب خواب نامناسب احساس میکنید زود عصبانی میشوید، انگیزه ندارید یا همه چیز منفیتر از همیشه به نظر میرسد، قبل از اینکه خودتان را سرزنش کنید، از خودتان بپرسید:
«آخرین بار چه زمانی واقعاً خواب کافی و باکیفیت داشتم؟»
گاهی آنچه شبیه ضعف شخصیت، بیحوصلگی یا کاهش انگیزه به نظر میرسد، در واقع نتیجه یک مغز خسته است؛ مغزی که فقط به چند شب خواب خوب نیاز دارد تا دوباره عملکرد طبیعی خود را به دست آورد.
