این روزها با رونق گرفتن فروش سینماها، از «بازگشت علاقه مردم به سینما» صحبت می شود و هنگام کاهش فروش از «دور شدن مخاطب از سینما» سخن به میان می آید. اما واقعیت ماجرا به این سادگی نیست. بررسی ها نشان می دهد که مخاطبان هنوز از سینما دل نکنده اند؛ بلکه اکنون انتخاب های خود را سنجیده تر انجام می دهند.
افزایش فروش سینما در مردادماه
هفته پایانی مردادماه شاهد افزایش ۳۰ درصدی تعداد مخاطبان سینما نسبت به هفته قبل بود؛ فروش هفتگی به حدود ۴۴ میلیارد تومان رسید. در نگاه اول این آمار امیدوارکننده است، اما نکته قابل توجه این است که بخش بزرگی از فروش، تنها به چند فیلم خاص اختصاص یافته است. فیلم های «زنده شور» و «استخر» با اختلاف زیاد نسبت به دیگر آثار، بیشترین سهم را داشته اند.
مردم برای سینما رفتن دلیل می خواهند
در گذشته، سینما رفتن خود یک تفریح ساده محسوب می شد. خانواده ها و دوستان بدون تحقیقات خاصی تصمیم می گرفتند به سالن سینما بروند و ساعاتی خوش بگذرانند. امروزه اما گزینه های سرگرمی متنوعی جای سینما را گرفته اند.
تماشای فیلمی را می توان در خانه، روی تلفن همراه یا تلویزیون تجربه کرد؛ شبکه های اجتماعی، شبکه های خانگی و ویدئوهای کوتاه بخش زیادی از زمان مخاطبان را به خود اختصاص داده اند. اکنون تماشاگران برای رفتن به سینما به دنبال تجربه ای متفاوت هستند؛ هیجان، طنز، داستان گیرا، بازیگران محبوب، تجربه جمعی و یا حتی حس کنجکاوی. شاید موفقیت فیلم هایی مثل «زنده شور» و «استخر» نیز به همین دلایل باشد؛ آنها توانسته اند مخاطبان را از نگاه کردن عادی فیلم ها به تماشای ویژه و در سالن بکشانند.
مسئله سینما شاید کمبود مخاطب نباشد
اگر مردم علاقه خود به سینما را کاملاً از دست داده بودند، چنین افزایش هایی در گیشه رخ نمی داد. تغییر اساسی این است که مخاطبان دیگر مانند گذشته صرفاً به تماشای هر فیلمی در سینما اکتفا نمی کنند، بلکه به تجربه ای ارزشمند برای وقت و هزینه خود وفادارند.
این تغییر برای سینمای ایران قابل توجه است؛ چرا که سال ها به این باور بود که با تولید فیلم، مخاطبان به خودی خود به سالن ها خواهند آمد. اما اکنون ساخت فیلم تنها آغاز راه است؛ برای دیده شدن باید تلاش کرد. عوامل متعددی نظیر تبلیغات، انتخاب بازیگران، کیفیت داستان پردازی، زمان مناسب برای اکران و حتی حضور آن فیلم در فضای مجازی تاثیرگذارند. این امکان وجود دارد که اثری با بودجه کلان در گیشه شکست بخورد و فیلم دیگری بدون تبلیغات گسترده مخاطبان زیادی را جذب کند.
تمرکز مخاطبان بر روی چند فیلم خاص
یکی از نکات قابل توجه در مردادماه، تمرکز تماشاگران بر تعداد محدودی از فیلم ها بوده است. این موضوع از یک سو نشان دهنده توانایی فیلم های ایرانی در جلب توجه مخاطب است، اما از سوی دیگر زنگ خطری برای سینما محسوب می شود. وابستگی بیش از حد به چند فیلم خاص ممکن است پایداری بازار را متزلزل کند.
سینمای موفق تنها با داشتن یک فیلم پرفروش تعریف نمی شود، بلکه باید برای هر سلیقه ای گزینه ای جذاب در نظر گیرد؛ فیلم های کمدی، اجتماعی، کودک، تاریخی و حتی آثار تجربی هرکدام باید سهمی از بازار داشته باشند.
تحلیل مخاطب امروز اهمیت دارد
در رفتار تماشاگران ایرانی یک تحول جدی شکل گرفته است. مخاطبان پیش از انتخاب فیلم تحقیق می کنند؛ تریلر اثر را تماشا می کنند، نظرات دیگران در شبکه های اجتماعی را می خوانند و واکنش های کاربران را دنبال می کنند. اکنون نمی توان صرفاً با تبلیغات ساده مخاطب را به تماشای فیلم دعوت کرد؛ او باید دلایلی کافی و منطقی برای حضور در سالن داشته باشد.
ماجرای سینما هنوز تمام نشده است
اتفاقات مردادماه را می توان امیدی برای بهبود وضعیت سینما دانست، هرچند مشکلات هنوز پا بر جا هستند. آنچه مشخص شده این است که مخاطبان همچنان علاقه مند به سینما هستند و حاضرند برای تماشای یک فیلم در سالن هزینه کنند؛ به شرط آنکه اثری ارزشمند و جذاب را بر روی پرده ببینند.
اگرچه گیشه مرداد نشانه بازگشت کامل رونق نیست، اما دست کم اثبات کرد که سینما هنوز در قلب مردم جایگاه دارد. با این حال، برای حفظ و گسترش مخاطبان، به فیلم هایی نیاز است که بتوانند تماشاگران را قانع کنند در سالن حضور پیدا کنند.
