بعضی‌ها جدول حل می‌کنند، بعضی سودوکو و بعضی هم تا یک معمای درست‌وحسابی نشنوند، آرام نمی‌گیرند. اگر از گروه سوم هستید، این فهرست معما با جواب مال شماست: معماهای هوش، ریاضی ساده، منطق و چند پرونده‌ی کوچک کارآگاهی. هر معما فقط یک جواب درست دارد و هرجا لازم بوده، دلیلش را هم نوشته‌ایم.
چطور معما حل کنیم؟
صورت معما را آهسته و کامل بخوانید؛ کلید معمولاً در یک کلمه‌ی کوچک پنهان است. کاغذ و قلم کنار دستتان باشد و اگر در جمع بازی می‌کنید، برای هر معما سه دقیقه وقت بگذارید. امتیاز مال کسی است که جواب را با دلیلش بگوید و بازنده‌ها می‌توانند یکی از سوالات جرات حقیقت را جواب دهند.
معماهای هوش کوتاه
این‌ها بیشتر از حساب، دقت می‌خواهند.
- کشاورزی ۱۷ گوسفند داشت. همه به‌جز ۹ تا از آغل فرار کردند. چند گوسفند برایش ماند؟ جواب: ۹ گوسفند
- در یک مسابقه‌ی دو، از نفر دوم سبقت می‌گیری. حالا نفر چندمی؟ جواب: دوم
- در اتاقی تاریک یک کبریت، یک شمع و یک چراغ نفتی داری. اول چه چیزی را روشن می‌کنی؟ جواب: کبریت
- پزشک سه قرص به تو می‌دهد و می‌گوید هر نیم ساعت یکی بخور. خوردن همه‌ی قرص‌ها چند دقیقه طول می‌کشد؟ جواب: ۶۰ دقیقه؛ اولی را همان اول می‌خوری
- یک قطار برقی به سمت شمال می‌رود و باد از شرق می‌وزد. دود قطار به کدام طرف می‌رود؟ جواب: قطار برقی اصلاً دود ندارد
- از عدد ۲۵ چند بار می‌توانی ۵ را کم کنی؟ جواب: یک بار؛ بعدش دیگر ۲۰ داری
- مردی بی‌چتر و بی‌کلاه زیر باران راه رفت، اما حتی یک تار مویش هم خیس نشد. چطور؟ جواب: سرش کچل بود
- دو پدر و دو پسر به ماهیگیری رفتند. هرکدام دقیقاً یک ماهی گرفت و روی هم سه ماهی شد. چطور؟ جواب: پدربزرگ، پدر و پسر بودند
- پدر و پسری به مطب رفتند. دکتر پسر را دید و گفت: «این پسر من است!» چطور؟ جواب: دکتر مادرِ پسر بود
- اگر یک تخم‌مرغ در چهار دقیقه آب‌پز شود، سه تخم‌مرغ با هم در یک قابلمه چند دقیقه می‌خواهند؟ جواب: همان چهار دقیقه
- دو سکه داری که روی هم ۶۰۰ تومان می‌شوند و یکی از آن‌ها ۵۰۰ تومانی نیست. سکه‌ها چندتومانی‌اند؟ جواب: ۱۰۰ و ۵۰۰ تومانی؛ «یکی» ۵۰۰ تومانی نیست، دیگری هست
- در تقویم شمسی، چند ماه دست‌کم ۲۹ روز دارند؟ جواب: هر ۱۲ ماه
- حاصل‌ضرب همه‌ی رقم‌های ۰ تا ۹ چند می‌شود؟ جواب: صفر
- تنها عددی که هم زوج است و هم اول، کدام است؟ جواب: ۲
- کدام بیشتر است: شش دوجین دوجین یا نیم دوجین دوجین؟ جواب: شش دوجین دوجین (۸۶۴ در برابر ۷۲)
- در یک خانه‌ی یک‌طبقه همه‌چیز صورتی است. پله‌هایش چه رنگی است؟ جواب: خانه‌ی یک‌طبقه پله ندارد
- یک لک‌لک وقتی روی یک پا می‌ایستد سه کیلو وزن دارد. روی دو پا چند کیلوست؟ جواب: همان سه کیلو
- تو راننده‌ی اتوبوسی؛ در ایستگاه اول پنج نفر سوار می‌شوند. چشم‌های راننده چه رنگی است؟ جواب: رنگ چشم‌های خودت
معمای ریاضی ساده با جواب
چهار عمل اصلی کافی است؛ فقط به اولین جوابی که به ذهنتان می‌رسد اعتماد نکنید.
- یک آجر یک کیلو به اضافه‌ی نصف خودش وزن دارد. وزن یک آجر چقدر است؟ جواب: ۲ کیلو
- یک مداد و یک پاک‌کن روی هم ۱۱۰۰ تومان قیمت دارند و مداد ۱۰۰۰ تومان گران‌تر از پاک‌کن است. پاک‌کن چند است؟ جواب: ۵۰ تومان (مداد ۱۰۵۰ تومان)
- اگر پنج دستگاه در پنج دقیقه پنج عروسک بسازند، صد دستگاه در چند دقیقه صد عروسک می‌سازند؟ جواب: پنج دقیقه
- نیلوفرهای آبی یک برکه هر روز دو برابر می‌شوند و روز چهل‌وهشتم کل برکه را می‌پوشانند. چه روزی نیمی از برکه پوشیده بود؟ جواب: روز چهل‌وهفتم
- حلزونی ته چاهی ده‌متری است. روزها سه متر بالا می‌رود و شب‌ها دو متر سر می‌خورد. روز چندم از چاه بیرون می‌آید؟ جواب: روز هشتم؛ صبح آن روز در هفت متری است
- سن پدری سه برابر سن پسرش است و ده سال دیگر دو برابر می‌شود. پسر الان چند سال دارد؟ جواب: ۱۰ سال
- اگر عددی را دو برابر کنی و ۴ به آن اضافه کنی، ۲۰ می‌شود. آن عدد چیست؟ جواب: ۸
- مجموع همه‌ی عددهای ۱ تا ۱۰۰ چند است؟ جواب: ۵۰۵۰؛ پنجاه جفت که جمع هرکدام ۱۰۱ است
- وقتی عددهای ۱ تا ۱۰۰ را پشت سر هم بنویسی، رقم ۹ چند بار نوشته می‌شود؟ جواب: ۲۰ بار
- در یک مهمانی هر نفر دقیقاً یک بار با همه‌ی بقیه دست داد و روی هم ۱۰ بار دست دادند. چند نفر بودند؟ جواب: ۵ نفر
- در یک جام حذفی ۱۶ تیم شرکت کرده‌اند. چند بازی لازم است تا قهرمان مشخص شود؟ جواب: ۱۵ بازی؛ هر بازی یک تیم را حذف می‌کند
- اگر چهار کارگر در چهار روز چهار دیوار بسازند، یک کارگر در چند روز یک دیوار می‌سازد؟ جواب: چهار روز
- پسری می‌گوید: «تعداد برادرهایم با خواهرهایم برابر است.» خواهرش می‌گوید: «تعداد برادرهایم دو برابر خواهرهایم است.» این خانواده چند پسر و چند دختر دارد؟ جواب: ۴ پسر و ۳ دختر
- بین ۱ تا ۵۰ چند عدد بر ۷ بخش‌پذیرند؟ جواب: ۷ عدد (از ۷ تا ۴۹)
معماهای الگو و دنباله
در هر ردیف یک قانون پنهان است؛ عضو بعدی چیست؟
- ۲، ۴، ۸، ۱۶، … جواب: ۳۲؛ دو برابر قبلی
- ۱، ۱، ۲، ۳، ۵، ۸، … جواب: ۱۳؛ جمع دو عدد قبلی
- ۱، ۴، ۹، ۱۶، … جواب: ۲۵؛ مربع عددهای ۱ تا ۵
- ۲، ۳، ۵، ۷، ۱۱، … جواب: ۱۳؛ عددهای اول به ترتیب
- ۱، ۳، ۶، ۱۰، … جواب: ۱۵؛ به ترتیب ۲، ۳، ۴ و ۵ واحد اضافه می‌شود
- ۱۰۰، ۹۰، ۸۱، ۷۳، … جواب: ۶۶؛ به ترتیب ۱۰، ۹، ۸ و ۷ کم می‌شود
- ف، ا، خ، ت، م، ش، … جواب: «م»؛ حرف اول ماه‌ها، یعنی مهر
- ش، ی، د، س، چ، … جواب: «پ»؛ حرف اول روزهای هفته، یعنی پنجشنبه
معماهای منطقی
معماهای کلاسیکی که بهتر است اول روی کاغذ امتحانشان کنید.
- کشاورزی باید یک گرگ، یک بز و یک کلم را با قایق از رودخانه رد کند. در قایق جز خودش فقط جای یکی هست. اگر تنها بمانند، گرگ بز را می‌خورد و بز کلم را. چه کند؟ جواب: بز را می‌برد و برمی‌گردد؛ گرگ را می‌برد و بز را برمی‌گرداند؛ کلم را می‌برد و برمی‌گردد؛ در آخر بز را می‌برد
- یک ظرف سه‌لیتری و یک ظرف پنج‌لیتری داری. چطور دقیقاً چهار لیتر آب جدا کنی؟ جواب: پنج‌لیتری را پر کن و سه‌لیتری را با آن پر کن؛ دو لیتر می‌ماند. سه‌لیتری را خالی کن و آن دو لیتر را در آن بریز. پنج‌لیتری را دوباره پر کن و سه‌لیتری را با آن پر کن؛ چهار لیتر می‌ماند
- سه کلید بیرون اتاقی است و فقط یکی لامپ معمولی (رشته‌ای) داخل اتاق را روشن می‌کند. فقط یک بار می‌توانی وارد شوی. کلید درست را چطور پیدا کنی؟ جواب: کلید اول را چند دقیقه روشن کن و خاموشش کن، بعد کلید دوم را روشن کن و وارد شو. لامپ روشن: کلید دوم؛ خاموش و داغ: کلید اول؛ خاموش و سرد: کلید سوم
- سه جعبه با برچسب‌های «سیب»، «پرتقال» و «مخلوط» داری و همه‌ی برچسب‌ها اشتباه‌اند. فقط می‌توانی یک میوه از یک جعبه بیرون بیاوری. چطور همه را درست کنی؟ جواب: از جعبه‌ی «مخلوط» یک میوه بردار؛ این جعبه فقط یک نوع میوه دارد. اگر سیب بود، جعبه‌ی سیب است؛ جعبه‌ی «پرتقال» هم مخلوط است و جعبه‌ی آخر پرتقال
- نُه سکه‌ی هم‌شکل داری که یکی‌شان کمی سنگین‌تر است. با ترازوی دوکفه‌ای دست‌کم چند بار وزن کنی تا آن را پیدا کنی؟ جواب: دو بار؛ دو دسته‌ی سه‌تایی را وزن کن تا دسته‌ی سنگین معلوم شود، بعد دو سکه از همان دسته را
- چهار نفر با یک چراغ‌قوه باید شب از پلی رد شوند که هم‌زمان دو نفر را تحمل می‌کند و بی‌چراغ نمی‌شود از آن گذشت. زمان عبورشان ۱، ۲، ۵ و ۱۰ دقیقه است و هر جفت با سرعت نفر کندتر می‌رود. کمترین زمان چقدر است؟ جواب: ۱۷ دقیقه؛ ۱ و ۲ می‌روند، ۱ برمی‌گردد، ۵ و ۱۰ می‌روند، ۲ برمی‌گردد، ۱ و ۲ می‌روند
- در جزیره‌ای، راستگوها همیشه راست می‌گویند و دروغگوها همیشه دروغ. آرش می‌گوید: «من و بردیا هر دو دروغگوییم.» هرکدام چه کسی است؟ جواب: آرش دروغگو و بردیا راستگو؛ راستگو هرگز نمی‌گوید «من دروغگویم»
- در کشویی ۱۰ جوراب سیاه و ۱۰ جوراب سفید درهم ریخته و اتاق تاریک است. دست‌کم چند جوراب برداری تا مطمئن شوی یک جفت هم‌رنگ داری؟ جواب: سه جوراب
- علی در صف نانوایی هم پنجمین نفر از جلوست و هم پنجمین نفر از عقب. صف چند نفر است؟ جواب: ۹ نفر
- سارا از مینا بلندتر است و مینا از نگار بلندتر. کوتاه‌ترینشان کیست؟ جواب: نگار
معماهای روز و ساعت
اگر صبح و عصرِ ساعت‌های دوازده‌ساعته را قاطی می‌کنید، اول نگاهی به فرق PM و AM بیندازید.
- ساعت هشت شب می‌خوابی و ساعت کوکی عقربه‌ای را برای ساعت نه صبح کوک می‌کنی. چند ساعت می‌خوابی؟ جواب: یک ساعت؛ ساعت عقربه‌ای همان نه شب زنگ می‌زند
- ساعت دقیقاً ۳ است. زاویه‌ی بین عقربه‌ی ساعت‌شمار و دقیقه‌شمار چند درجه است؟ جواب: ۹۰ درجه
- ساعت دیواری برای اعلام ساعت ۶، شش ضربه را در ۵ ثانیه می‌زند. ساعت ۱۲ را در چند ثانیه اعلام می‌کند؟ جواب: ۱۱ ثانیه؛ شش ضربه پنج فاصله دارد و دوازده ضربه یازده فاصله
- اگر دیروزِ فردا شنبه باشد، امروز چه روزی است؟ جواب: شنبه
- اگر پس‌فردا جمعه باشد، دیروز چه روزی بوده است؟ جواب: سه‌شنبه
- سه روز پیش از فردا چهارشنبه بود. امروز چه روزی است؟ جواب: جمعه
- اگر امروز دوشنبه باشد، صد روز دیگر چه روزی است؟ جواب: چهارشنبه
معما با جواب به سبک کارآگاه‌ها
فقط باید بفهمید حرف چه کسی با واقعیت جور درنمی‌آید.
- جمعه صبح گلدان یک کتابخانه شکست. سرایدار گفت: «حیاط را جارو می‌کردم.» همسایه گفت: «در مدرسه‌ی کناری سر کلاس بودم.» حرف چه کسی مشکوک است؟ جواب: همسایه؛ جمعه‌ها مدرسه‌ها تعطیل‌اند
- مظنونی گفت دیشب ساعت یازده از ماه کامل عکس می‌گرفته؛ اما دیشب اولین شب ماه قمری بود. چرا کارآگاه باور نکرد؟ جواب: شب اول ماه قمری فقط هلالی باریک کمی بعد از غروب دیده می‌شود؛ ماه کامل در نیمه‌ی ماه قمری است
- دزدی گفت پول‌ها را لای صفحه‌های ۹۹ و ۱۰۰ یک کتاب پنهان کرده است. کارآگاه فوراً فهمید دروغ می‌گوید. چرا؟ جواب: صفحه‌های ۹۹ و ۱۰۰ پشت و روی یک برگ‌اند و چیزی لایشان جا نمی‌گیرد
- شاهدی گفت ظهرِ یک روز تیرماه در تهران، سایه‌ی دزد از قد خودش بلندتر بود. کارآگاه گفت شاهد اشتباه می‌کند. چرا؟ جواب: ظهر تابستان، خورشید در تهران بسیار بالاست و سایه‌ها خیلی کوتاه‌تر از قد آدم‌اند
معما حل کردن واقعاً ذهن را قوی‌تر می‌کند؟
حل معما تمرین خوبی برای دقت، صبر و نگاه از زاویه‌های مختلف است؛ به شرط اینکه منظم و با لذت انجامش دهید.
اگر جواب یک معما را پیدا نکردیم، چه کنیم؟
صورت مسئله را دوباره بخوانید و فرض‌هایی را که خودتان اضافه کرده‌اید کنار بگذارید؛ بیشتر معماها با حذف یک فرض اشتباه حل می‌شوند.
معمای مناسب برای بچه‌ها کدام است؟
برای بچه‌های دبستانی، معماهای هوش کوتاه و دنباله‌های ساده بهترین شروع‌اند و معماهای منطقی را بهتر است با کمک بزرگ‌ترها امتحان کنند.
دنبال سؤال‌ها و بازی‌های بیشتری هستید؟ همه فهرست‌ها را در صفحه جامع سوالات چالشی و بازی‌های گروهی ببینید.
