معنی کلمات درس دهم فارسی هفتم + هم خانواده و مخالف

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

درس دهم فارسی هفتم در فصل چهارم («نام‌ها و یادها») چهار بخش کوتاه دارد: «کلاس ادبیات»، «مرواریدی در صدف»، «زندگی حسابی» و «فرزند صالح انقلاب». بخش اول (نوشته‌ی محمدحسن حسینی، با تغییر و افزایش) صحنه‌ای از نوجوانی علی اسفندیاری، یعنی نیما یوشیج، را نشان می‌دهد که معلم ادبیاتش، نظام وفا، استعداد او را می‌بیند و تشویقش می‌کند. بخش دوم (از مهناز بهمن) از کودکی پروین اعتصامی و آغاز شاعری او با راهنمایی پدرش می‌گوید و شعر «ای مرغک» او را هم آورده است.

بخش سوم از سخت‌کوشی محمود حسابی، علاقه‌اش به کار فنی و دل‌بستگی‌اش به ادب فارسی می‌گوید. بخش چهارم، «فرزند صالح انقلاب»، زندگی سعید کاظمی آشتیانی، پژوهشگر رشته‌ی سلول‌های بنیادی، را از دوران مدرسه تا کار پژوهشی روایت می‌کند. پس از درس هم شعرخوانی «گِل و گُل» از ملک‌الشعرای بهار آمده است.

چند نمونه از معنی واژه‌ها: درنگ یعنی مکث، کوشا یعنی پرتلاش و فراغت یعنی آسودگی و وقت آزاد.

درس دهم فارسی هفتم در یک نگاه

معنی کلمات درس دهم فارسی هفتم (کلاس ادبیات، مرواریدی در صدف…)

کلمات هم‌خانواده درس دهم فارسی هفتم

مخالف (متضاد) کلمات درس دهم فارسی هفتم

هم‌معنی (مترادف) کلمات درس دهم فارسی هفتم

آرایه‌ها و نکته‌های ادبی درس دهم فارسی هفتم

• عنوان «مرواریدی در صدف»: تشبیه؛ پروین در پناه مراقبت پدر به مرواریدی درون صدف مانند شده است.
• چشم دوختن به دهان معلم: کنایه از گوش دادن و نگاه کردن با تمام توجه.
• غرق شدن در جاذبه‌های شعر: کنایه از محو شدن و توجه کامل.
• سر به زیر داشتن نیما پس از تشویق معلم: کنایه از شرم و خجالت.
• شعر «ای مرغک»: تشخیص؛ شاعر با پرنده‌ی کوچک مانند یک انسان سخن می‌گوید و به او پند می‌دهد.

نکته‌های املایی درس دهم فارسی هفتم

• جاذبه: با «ذ».
• غرق: با «غ» و «ق».
• تأثیر: همزه روی کرسی «أ».
• حرارت و خجالت: «ح» در حرارت.
• لحن: با «ح».
• صدف: با «ص».
• نوابغ: با «غ» (جمع نابغه).
• طاقت: با «ط» و «ق».
• فراغت (آسودگی) با «غ»؛ با «فراق» به معنی جدایی اشتباه نشود.
• تلاوت: با «ت» و «و».
• استقلال و قطعات صنعتی: به «ق»، «ط» و «ص» دقت کنید.
• مشاعره و جرئت: «ع» در مشاعره و همزه روی «ئ» در جرئت.

معنی کلمات شعرخوانی «گِل و گُل»

در این شعر از ملک‌الشعرای بهار، پیرمردی پینه‌دوز داستان تکه‌ای گِل خوشبو را تعریف می‌کند که می‌گوید خودش گِلی ناچیز بوده و بوی خوشش را از همنشینی با گُل گرفته است. پیام شعر این است که همنشین خوب بر ما اثر خوب می‌گذارد.

سؤال‌های پرتکرار

درس دهم فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

این درس چهار زندگی‌نامه‌ی کوتاه است: صحنه‌ای از نوجوانی نیما یوشیج، کودکی و شاعری پروین اعتصامی، سخت‌کوشی محمود حسابی، و زندگی سعید کاظمی آشتیانی از دوران مدرسه تا کار پژوهشی.

پیام درس دهم فارسی هفتم چیست؟

تشویق، استعدادها را شکوفا می‌کند؛ با صبر و تلاش می‌توان بر سختی‌ها چیره شد؛ دانش وقتی ارزش دارد که با عمل همراه باشد؛ و کتاب خواندن و علاقه به یادگیری راه پیشرفت است.

معنی «درنگ» و «لحن» چیست؟

«درنگ» یعنی مکث و کمی صبر کردن پیش از کاری، و «لحن» یعنی آهنگ و حالت صدا هنگام حرف زدن.

شعر «گِل و گُل» از کیست و چه پیامی دارد؟

این شعرخوانی از ملک‌الشعرای بهار است و پیامش اثر همنشین است: همنشینی با خوبان، ما را هم خوب می‌کند.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.